VoyForums
[ Show ]
Support VoyForums
[ Shrink ]
VoyForums Announcement: Programming and providing support for this service has been a labor of love since 1997. We are one of the few services online who values our users' privacy, and have never sold your information. We have even fought hard to defend your privacy in legal cases; however, we've done it with almost no financial support -- paying out of pocket to continue providing the service. Due to the issues imposed on us by advertisers, we also stopped hosting most ads on the forums many years ago. We hope you appreciate our efforts.

Show your support by donating any amount. (Note: We are still technically a for-profit company, so your contribution is not tax-deductible.) PayPal Acct: Feedback:

Donate to VoyForums (PayPal):

01/28/21 02:00:30Login ] [ Main index ] [ Post a new message ] [ Search | Check update time | Archives: 1234567[8] ]


[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]

Date Posted: 07/12/01 19:29:30
Author: Muhemmed Erdem
Subject: Imla Heqqide Cuxence

From: muhammet
Date: (Date Unavailable)
Subject: Imla Heqqide Cuxence


Imla Toghrisida Cuxence

Imla melum bir tilning yezilix usuligha qaritilghan. Imlani birlikke kelt¨¹r¨¹x
degen söz melum bir yeziq tilining yezilix qaidilirini tertipke selix,
qeliplaxturux, xu arqiliq xehsiy imla adetliri ornigha ilmiy, sistemiliq,
hemmige omumiy bolghan qa¡¯idilerni turghuzux degen söz.
Melumki, herqandaq bir milletning til - yeziq medeniyitining derijisi xu
milletning medeniyet derijisining muhim bir ölqimi. Xunga, melum bir
milletning yeziq edebiy tili ¨¹c¨¹n hemmige omumiy bolghan we hemmining ri¡¯aye
qilixi mejburiy bolghan yezix qa¡¯idilirini t¨¹z¨¹p ciqix hem xu arqiliq xu
ortaq tilda sözlixidighan milletning öz oy - pikir we c¨¹xencilirini
toluq, uquxluq bayan qilixigha imkaniyet yaritix xu milletning til - yziq
medeniyitini öst¨¹r¨¹x sahesidiki zörör hizmetlerning biri
hesablinidu.
Tilning tereqqiyati uning terkibiy qisimlirida tedrijiy halda bezi
özgirixlerni peyda qilidu. dewirning öt¨¹xi bilen mundaq
özgirixlerni yeziqta ipadilex zör¨¹riyiti tughulidu - de, tilnig
melum bir dewr ¨¹c¨¹n t¨¹z¨¹lgen yaki istihiylik halda muqimlixip qalghan
qelplaxturux qa¡¯idilirini buzup taxlap, ornigha yengi qa¡¯idilirini tiklex
lazim bolidu. Bu nuqtidin alghanda, imlani birlikke kelt¨¹r¨¹x deginimiz yeziq
edebiy til dairiside bir dewirlik qalaymiqanciliqni t¨¹gitip, xu dewr tilining
ipadilex iqtidarini axurux, uningdin toghra paydilinix, yeziq edebiy tilini
toghra tereqqiyat yoligha selix ¨¹c¨¹n t¨¹z¨¹lgen tedbir hesablinidu. Demek,
imla qa¡¯idiliri bir yeziq edebiy til ¨¹c¨¹n eytqanda mengg¨¹l¨¹k we mutleq
emes, u dewr etibari bar we nisbiy nerse.
Bir til ¨¹c¨¹n t¨¹z¨¹lgen yaki istihiylik halda ammining etrap qilixigha ige
bolghan mundaq qa¡¯idiler gerce bir tilning yezilix usullirini peqet nispiy
turaqliqqa ige qilix rolinila oynisimu, lekin yeziq tilining janliq tilgha
nisbeten yetekci rol oynaydighanliqi we uninggha da¡¯im ijabiy tesir
körsitidighanliqi nuqtineziridin qarighanda, tilda mundaq nispiy turaqliq
bolmisimu bolmaydu. Bir til ¨¹c¨¹n hemme etirap qilghan we riaye qilidighan
yezix qa¡¯idiliri turghuzulmisa, yerlik xewiler we xehislerning til
alahidilikliri t¨¹peylidin yeziq tilining rolidin paydilinix ¨¹n¨¹mluk
bolmaydu.
Xehislerning janliq til we yezix adetliri bilen qeliplaxturux qa¡¯idiliri
otturisida herqcan ziddiyet bolup turidu, lekin hemme ¨¹c¨¹n omumiy bolghan
yezix qa¡¯idiliri ortaq milliy edebiy tilning ilmiy we sistemiliq bolghan
qa¡¯idilirige boysunuxni, xehsiy xewe alahidiliklirini közde tutmay, ortaq
milliy tilni közde tutuxni telep qilidu.
Hazirqi zaman Uyghur edebiy yeziq tilining imla qa¡¯idiliri we imla lughiti,
hazirqi zaman Uyghur edebiy janliq tilining teleppuz qa¡¯idiliri bilen teleppuz
lughiti tilimizda mana muxundaq bir dewirlik turaqliqliqni temin etix we xu
arqiliq hazirqi zaman Uyghur edebiy tili mezmun qilinghan Uyghur til - yeziq
medeniyitini y¨¹kseld¨¹r¨¹x meqsitide birlext¨¹r¨¹p bir kitab qilip t¨¹z¨¹ldi.
(Dawami bar)

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]


Replies:



Forum timezone: GMT+2
VF Version: 3.00b, ConfDB:
Before posting please read our privacy policy.
VoyForums(tm) is a Free Service from Voyager Info-Systems.
Copyright © 1998-2019 Voyager Info-Systems. All Rights Reserved.