| Subject: Tinh yeu trong tho Huy Can - Xuan Dieu |
Author:
Dang Khoi
|
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
Date Posted: Thu, Feb 20 2003, 17:34:05
In reply to:
namson
's message, "Be^n Ni Bo*`" on Thu, Feb 20 2003, 7:08:01
Chao Le Nghia Quang Tuan,
Doc tho ban thich lam, cuon hut va lien mach, giong tho ran roi, chut ngang tang, nhung cung tram lang thiet tha. Dien ta gi day mot tinh cam trai thich trai, giong nhu nha tho nao do da lam mot bai tho "tinh trai".
Nho lai cam giac ma XD danh cho HC, hay nguoc lai toi cam thay trong tho ca Viet Nam con hon mot su lang man thong thuong.
Hay doc nhung van tho nay:
...Ba.n tu*` lu/c tuo^?i co`n to*
Hai ta ha.t chi/n chung mu`a na(/ng trong
A/nh de`n tre^n ga/c, du*o*/i pho`ng.
Cu~ng la` ddo^i ke/n na(`m trong he/n tro*`i...
Day la nhung van tho trong mot bai tho ma Huy Can viet cho Xuan Dieu khi ma hai nguoi con o can nha 24 Dien Bien Phu. Trong mot bai viet gan day da co ban noi ve nhung van tho "khong binh thuong" cua Huy Can danh cho Xuan dieu, vay chung ta hieu la gi khong binh thuong, co chang do la mot thu "tinh trai" dang toa huong, duoc ket toa trong mot su thang hoa cao do?
"Hai ta", trong thi ca Viet Nam, de su dung tu hai ta noi ve mot nguoi ban nghe chung rat hiem, tham chi la khong co, ma nhat la lai viec cho mot nguoi dong gioi voi min. "Hai ta" the hien su ben chat, su ket noi lua doi trong dan gian va trong tieng Viet, tu "hai ta" the hien mot cai gi do than thien ghe gom lam. Nhung dong thoi cung la cai gi do tho mong lam...
O day, cai quan trong ko phai la cau truc ngon tu ma lai la van de khac, do chinh la su tiem an cua y nghia du`ng tu.
Huy Can viet: "...chung mu`a na(/ng trong", lai mot tu*` nua lam cho ta lien tuong den su ket doi, va lam nang cao hon tu "hai ta" o ve truoc cua cau do la tu "chung". Chung o day nghia la chung dung, la su hoa hop, tao nen cam giac hon su gan gui. Lam cho nguoi ta lien tuong den suc manh vo hinh nao do tao nen mot cai duy nhat do la cai "chung". Vay qua tu nay, nguoi do thay ngay mot tinh cam manh liet ma Huy Can danh cho Xuan Dieu, mot "nguoi ban" dong hanh trong cuoc doi minh.
O cau tho nay con noi ve mot y tu*/ nua "mu`a nang trong", vay nen hieu mu`a nang trong la nhu the nao? Mua nang trong co nghia la nang moi, dep ma khong nong buc, no nhu la nang trong mua xuan vay, cai nang do khong oi a, ma rat dep, de chiu va hien hoa`. "Mua nang trong" mieu ta mot cai moi thi vi va duong nhu ta cam thay co the cam nam no duoc trong long ban tay thong qua mot cau tho khuc triet nhu vay.
"chung mua nang trong" o cau tho nay noi ve mot tinh cam da nay no tu rat lau roi, tu khi ma hai nguoi con dang o mot diem nao do tu rat lau, va con rat moi, de bay gio chung buoc, dien ta qua cau tho do, Huy Can muon noi ve tinh cam - mot thu tinh cam trong sang va de chiu, em ai danh cho Xuan Dieu, "nguoi ban lon" trong cuoc doi cua minh. Noi ve tinh cam do, Huy can con muon noi voi nguoi doc la tinh cam do da xuat phat tu ra lau roi. Va no duong nhu van dang tiep dien trong cuoc doi cua ca hai nguoi.
"Cung la doi ken nam trong ken troi", cau tho duong nhu an du mot dieu gi do khong ro rang, nhung dieu do that la khong ro rang khong? Hay nno da dien ta va neu bat len mot thu tinh cam thieng lieng nong nan? "Doi", mot dai tu cung tuong tu nhu tu "doi ta", "doi chung mi`nh" hay "doi lua" (couple). "Doi ken" nghia den noi ve nhung mot trang thai dien ra trong nuoi tam lay to cua nong dan Viet Nam, nhung Huy Can da dung no noi ve tinh cam dang duoc thai nghen trong long cua minh danh ve cho Huy Can, co chu quan qua khong khi noi ve dieu do, toi nghi la khong. Vi ban than chung ta hieu duoc nhung tinh cam du cho rieng tu hay tham kin nhat cua Huy Can van duoc toat len trong tung bai tho van tho cua ong khi viet ve Xuan Dieu.
"Cung la doi ken nam trong ken troi", tro*`i o day khong phai la mot bau troi rong lon nhu chung ta dang muong tuong, ma troi o day chi la khong gian rieng, bau troi rieng cua Huy Can va Xuan Dieu ma thoi, chi co hai nguoi trong bau troi do, bau troi do la tinh cam, la tinh yeu thuong, la su hoa` quyen, la su dong dieu cua hai tam hon cua hai nhip tho, duoc hoa vao nhau, duoc "chung", duoc "ket doi"... va nam trong "ken troi" do.
Huy Can co le khong vat va lam trong viet tim tu ngu de viet len tinh cam cua minh danh cho nguoi ma ong yeu thuong.
O mot doan hoi ki cua Huy Can, ong da viet "Chung toi song giua doi nhu anh em sinh doi, nhung ban linh va phong cach van chuong khac nhau, khac nhau ma bo sung cho nhau thanh mot 'qua doi'". Tu "qua doi", ong de trong ngoac kep, vay la trong tinh cam cua ong luc nao cung chan chua hinh bong XD, va tinh cam danh cho XD.
Trong "Bai tho ma?nh va?i", nhan dip Dieu gui vai tu My Tho ve cho Can o Hn may ao, Huy Can da viet:
"Ca?m lo`ng o6m a^/p phuong xa
No^~i nie^`m thuong nho vi` ta tra?i ba`y
Va?i ca^`m ma?nh nho? trong tay
Long kia de^.t a^/m tro*`i ma^y ma^/y tru`ng
Mo*? thu* mo^.t sa/ng la.nh lu`ng
Hai chie^`u va?i de^.t tao phu`ng Huy - Xua^n
Do.c ngang to* chi? sa/t ga^`n
Di ve^` ma^/y da.o hai tha^n mo^.t ho^`n
Mo^.t mai ta che^/t xin cho^n
Hai ta sat canh xuong luon qua xuong
Da^/t gia` la.nh toa/t de^m truo`ng
Huy - Xuan na(`m de^.t ta^/m thu*o*ng muo^n do*`i
Ma(/t nay gu*?i lie^~u da^m tu*o*i.
Mo^i na`y la.i mu*o*.n chim cu*`o*i giao duyen."
Hang loat tu goi la ca?m u*/ng tu*` da duoc viet ra the hien mot tinh cam khac thuong, nhung cach viet gan doi nhu Huy - Xuan duong nhu ta khon gthe nao bat gap thi nay lai bat gap trong tho Huy Can, mot tinh cam hien dai va nhu mot thu cach mang trong van tho Viet Nam.
"Hai chieu vai det" o cau tho thu 6 da chi ra mot tinh cam mong muon duoc "tao phung", su vi von cua Huy Can rat ro rang, Huy Can nhu mot dau cua manh vai, con Xuan Dieu nhu o dau kia cua manh vai, va hai nguoi "tao phung" o giua manh vai, hieu mot cach don gian, nhung lai rat thau dao va ro rang. "Tao phung" nghia nhu tuong phung, co nghia la su gap go hay hoi ngo vay, Huy Can muon noi la se hoi ngo voi Dieu, va ... v.v...
"Hai than mot hon", Huy Can lai dung cam ung tu o day, hai than xac nhung chung mot tam hon, no giong nhu mot su dong dieu cua hai con tim dang yeu, su gian trai trong hoi tho, trong nhip dap cua con tim. Huy Can noi ve su dong dieu do qua tu "hai than mot hon" va muon chung minh cho ai do hieu tho ong rang ong dang yeu mot nguoi - nguoi ma ong da noi ten trong tho cua ong.
Tinh cam do con manh liet den muc sau nay khi hai nguoi chet di lai muon duoc chon ben canh nhau de toa hoi am lan truyen sang cho nhau va de "det tam thuong muon doi"...
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
| |
Feedback: 