Author:
NGUOIKHONGYEUGIRL
|
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
Date Posted: Tue, Sep 03 2002, 20:18:28
Ngạn ngữ Trung Hoa có câu:" Giang san dễ đổi,bản tính khó dời" ,hay như ông bà ḿnh xưa có nói:" Cha mẹ sinh con,trời sinh tính" .Cả hai nhận định trên đầy triết lư trên đều hướng đến một kết luận chung" Bản tính của con người là đặc trưng độc đáo,riêng biệt và bất biến. .Bản tính ở đây hàm chứa rất nhiều thành tố:tính cách;lối suy nghĩ & hành sự;biểu hiện và phản ứng riêng trong các mối quan hệ với thế giới xung quanh...Tôi lấy một ví dụ:Trước một tai nạn giao thông thương tâm,thường xuất hiện rất nhiều kiểu phản ứng:cô gái th́ hét toáng lên rồi chạy biến đi v́..sợ máu,chàng thanh niên th́ lập tức gọi 113 và xe cấp cứu,vài người xin ăn th́ lảng vảng lại gần ḥng kiếm chác một ít tài sản của người xấu số,đám đông hiếu kỳ th́ tụ tập bàn tán...Tất cả đă tạo nên "tiểu xă hội" xung quanh sự kiện bất ngờ vừa xảy ra đó.Mỗi người một bản tính,góp lại thành xă hội rộng lớn và phức hợp quanh chúng ta.
Vậy điều ǵ đă tạo nên nét đặc trưng của bản tính?
Các nhà giáo dục học và tâm lư học đă nghiên cứu và đều đi đến kết luận chung rất khái quát: chính gia đ́nh,nhà trường và xă hội đă tạo nên những nấc thang trưởng thành của mỗi con người. Trong đó gia đ́nh và nhà trường chiếm một vai tṛ trọng yếu trong việc h́nh thành nhân cách,c̣n xă hội thực ra là một môi trường để rèn luyện,sử dụng nhân cách của ḿnh như một bản lĩnh.Tất nhiên chúng ta không thể không nhắc đến hạt nhân chính của các quá tŕnh,đó là mỗi cá thể,với sự vận động độc lập của riêng ḿnh,để định h́nh nên cái tôi độc đáo.Có cha mẹ nào không dạy con ḿnh điều hay lẽ phải,có nhà trường nào không đào tạo học sinh thành người có ích cho xă hội?Thế nhưng trong cùng một quy tŕnh như vậy,vẫn h́nh thành nên sự khác nhau của mỗi người.Điều này có thể kiến giải bằng khái niệm cái tôi ấy.Đồng thời nói như thuyết định mệnh,mỗi người một số .Cái số chính là những hoàn cảnh khác nhau mà mỗi người gặp phải trong cuộc sống của ḿnh.Ngay đến hai đứa bé sinh đôi giống hệt nhau,nếu chúng sống trong các môi trường riêng,chúng cũng sẽ định h́nh bản tính không giống nhau.Hay như một đứa trẻ khác,lúc nhỏ được cha mẹ,thầy cô dạy rằng phải biết yêu thương con người.Họ mong muốn chúng lớn lên sống cho nhân bản,hiểu được giá trị của t́nh người.Thế nhưng đứa bé sẽ không thể biểu hiện theo lời giáo huấn đó khi nó đối mặt với kẻ muốn tấn công,đe doạ tính mạng nó.Và rồi tự khắc trong đầu nó sẽ xuất hiện phản ứng suy nghĩ mới"biết yêu thương nhưng phải tuỳ đối tượng".Chính những cái phát sinh trong đời sống mà đứa trẻ va chạm sẽ bổ sung thêm cho nó nhiều điều không ai dạy dỗ,không có trong sách vở.Từ đó kết tinh thành nhận thức,thành những nét riêng biệt của cậu bé.
Lại lấy một ví dụ khác:một cô bé xinh xắn,ngoan ngoăn và học giỏi. Đùng một cái cô nghe theo lời chúng bạn đua đ̣i ăn chơi,tiêm nhiễm nhiều thói hư tật xấu,trượt dài trên con đường học vấn.Cha mẹ cô buồn rầu rồi tức giận trách phạt,cô tức chí bỏ nhà đi bụi luôn(!~!).
Điều ǵ đă làm thay đổi bản tính của cô bé?Ở đây KHÔNG có sự thay đổi nào hết.Cô vẫn là cô,vẫn có thể ngoan ngoăn và học giỏi trở lại.Vấn đề cần bàn luận ở đây là sự tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh vào sự non nớt của cô bé đă làm lệch đi quỹ đạo phát triển. " Nếu xă hội là môi trường để rèn luyện ,để sử dụng nhân cách như một bản lĩnh của người lớn,th́ nó lại là mụ phù thuỷ ẩn chứa nhiều mối đe doạ ŕnh rập với tuổi tím,cái tuổi phát triển mạnh mẽ về tâm sinh lư kèm theo nhu cầu tự khẳng định không giới hạn .Quay trở lại với cô bé tội nghiệp,cô đâu đủ lớn để ngồi suy nghĩ đúng sai,thiệt hơn về sự bốc đồng của ḿnh?" Lũ bạn con nói mang quần lửng,mặc áo Hàn Quốc,nhuộm tóc đỏ,đi xe spacy mới là..sành điệu ." " Lũ bạn con nói con trai không biết hút thuốc, uống "xị" th́ là trai..mặc váy ";" Lũ bạn con nói.." Tấm đê bao giáo dục trong các em chưa đủ vững để chống chịu trước các cơn lũ cám dỗ,thách đố.Cộng hưởng với sự lơ là trong việc quản lư giáo dục của các bậc phụ huynh,các em đă góp phần làm tăng t́nh trạng tội phạm,tệ nạn tuổi tím.Các em đă nói ǵ khi đến những-nơi-không-ai-muốn-tới? " Mỗi lần lầm lỡ em đều một lần quay đầu lại,nhưng em không thấy ai,và không ai thấy em cả.Em lại tiếp tục với những tṛ cũ,v́ em c̣n biết làm ǵ? Các em không đánh mất nhân cách,các em chỉ làm lạc mất nó.Điều cần nói là ai sẽ giúp các em t́m lại,và bằng cách ǵ?
***
Quay lại với vấn đề đặt ra trong câu chuyện của QD,nếu dùng tất cả các luận điểm vừa kiến giải trên,có lẽ vẫn c̣n bế tắc trong việc t́m lời đáp.Không một người cha mẹ nào lại muốn con ḿnh " là trai mà chẳng ra nam tử,là gái mà không thành nữ nhi "cả.Hoạ chăng v́ ẩn chứa trong nội thể của nó sự trục trặc ngoài ư muốn mà thôi.Đến nhà trường,Đâu có nhà trường nào chịu trách nhiệm trong việc này?Hay là tại chính cái nơi để học ấy,lại diễn ra sự dày ṿ những số phận không may?(đọc lại truyện Đồng bóng)Tôi nghĩ không ai là không có chút nhận thức,nên không thể có chuyện những người bóng lộ tự hào v́ ḿnh như vậy.Sự cố gắng thay đổi của họ chỉ như dă tràng xe cát biển đông,bị vùi lấp trong tiếng cười của thiên hạ.Nhưng mà có nên thay đổi nó không?
Chấp nhận bản tính hay t́m cách đi ngược chiều gió ?
Không ai có thể bắt một con mèo ăn cám,hay bắt con lợn ăn thịt chuột.Bởi điều đó trái với bản tính,hay đúng hơn là bản năng của nó.Con người cũng vậy.Là sinh thể duy nhất trên hành tinh biết tư duy,con người đă tao ra vô vàn diện mạo độc đáo.Lắm người v́ lư do ǵ đó mà không chấp nhận những biểu hiện bản tính ḿnh trước người khác nên cố gắng làm việc trái khoáy.Một cậu bé đang vui tươi năng động trong mắt bạn bè bỗng trở nên đạo mạo,gật gù,già dặn.Hỏi ra mới biết cậu vừa lên chức ..lớp trưởng,phải cho ra cán bộ bạn bè mới...nể.Nể th́ có nể nhưng dễ xa rời,bạn bè cậu chán hẳn với cái bộ dạng đó.Đừng tưởng cái quái dị không chiếm được cảm t́nh.Một chàng trai thấm đượm tố chất con gái bị nhiều tiếng cười châm chọc của bạn bè,tức chí cậu nghỉ học một tuần v́ lí do ốm.Lớp học buồn tênh,v́ nhớ cậu,Lũ bạn kéo nhau đến thăm tức th́,thấy cậu đang ngồi ăn cóc nhồm nhoàm.Cậu không ngờ tiếng cười của đám bạn không chỉ có nghĩa trêu chọc cay nghiệt, mà nó c̣n giúp cậu thành một nhân vật độc đáo khắc sâu vào tâm trí bạn bè.Điều này không hề mai mỉa.Mai sau khi ngồi lại,họ dễ dàng nhớ ngay ra cậu chứ không phải vắt óc như người khác"Thằng T nói tiếng băng éo hả,trời,sao không nhớ,nó trắng nhất lớp mà,lại tốt nữa(!~!)"Vậy đấy,ai cũng muốn thay đổi cái vốn có của ḿnh để mong đẹp hơn trong mắt mọi người,nhưng càng thay đổi th́ càng trở nên giả dối với bản thân,và làm loạn đi cảm nhận của người khác về ḿnh.Bất cứ ai theo tâm lư chung thường dị ứng trước cái không b́nh thường,mà quên rằng là con người th́ chẳng có ǵ xa lạ cả.Lối sống giàu định kiến đă khoá đi sự vị tha. Ví như chúng ta quay lưng trước sự ẻo lả của một số người ,tức là bỏ qua cơ hội hiểu thêm những phần tốt đẹp của họ.Một thằng gay ẻo lả biết rơi nước mắt khi thấy đồng bào vùng lũ lụt,quyên thật nhiều tiền cứu trợ th́ có đáng cho chúng ta ngó con mắt lại không?Nói như nhà văn Nguyễn Minh Châu" Mỗi con người đều có trong tâm hồn những hạt ngọc ẩn giấu,hăy đi t́m nó,tự khắc bạn sẽ thấy đáng yêu thôi ".Leptônxtôi cũng triết lí "con người đáng yêu không phải v́ đẹp mà đẹp v́ đáng yêu. "C̣n bậc đại hiền triết của Trung hoa cổ đại-Khổng Tử th́ hay nói " Ta thường hễ thấy một điều tốt của ai là quên ngay chín chín điều xấu c̣n lại của họ "Ông nhân từ quá chăng?Hay ông luôn tin vào cái gọi là " Nhân chi sơ,tính bản thiện của mỗi con người?
Và
Có phải khi sống tha thứ và rộng lượng,chúng ta sẽ thấy cuộc đời chật hẹp đi chăng?
_________________
.....Kim v́ cứng mà hay găy,nước v́ mềm mà vẹn toàn..Lấy nhu khắc cương,lấy âm chế dương,lấy cân bằng làm đích của trường sinh...
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
|
Feedback: 
T̀M HIỂU VỀ CÁI GỌI LÀ BẢN TÍNH CỦA CON NGƯỜI