Kiến tr�c sư Việt Nam � m�i nh� chung v� cơn gi� bụi -- KIEN TRUC SANG TAO

[ Show ]

Support VoyForums

[ Shrink ]

VoyForums Announcement: Programming and providing support for this service has been a labor of love since 1997. We are one of the few services online who values our users' privacy, and have never sold your information. We have even fought hard to defend your privacy in legal cases; however, we've done it with almost no financial support -- paying out of pocket to continue providing the service. Due to the issues imposed on us by advertisers, we also stopped hosting most ads on the forums many years ago. We hope you appreciate our efforts.

Show your support by donating any amount. (Note: We are still technically a for-profit company, so your contribution is not tax-deductible.) PayPal Acct: Feedback:

Donate to VoyForums (PayPal):

[ Login ] [ Contact Forum Admin ] [ Main index ] [ Post a new message ] [ Search | Check update time | Archives: [1], 2, 3, 4 ]

Subject: Kiến tr�c sư Việt Nam � m�i nh� chung v� cơn gi� bụi

Author:
Ng Trương Qu�

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]

Date Posted: 13:47:28 11/28/03 Fri

Nguyễn Trương Qu�
Kiến tr�c sư Việt Nam � m�i nh� chung v� cơn gi� bụi

1. Chuyện thứ nhất: Một tour h�nh hương về nguồn rầm rộ về đến nơi "ph�t t�ch" của Hội Kiến tr�c sư Việt Nam, hứa hẹn bao điều th� vị. Nhưng trước khi v�o đến đất th�nh v�i c�y số, bụi bay m� mịt. Kh�ng ai bảo ai, c�c kiến tr�c sư (KTS) vội lấy khăn bịt mồm mũi v� đ�ng chặt cửa k�nh. Nhưng bụi vẫn lơ lửng. Vui l�n đi chứ, đừng đau khổ thế c� em nh� b�o, th� người H� Nội gặp bụi như c� gặp nước m�. Hai b�n đường, c�c em nhỏ đi học về cũng lấy khăn qu�ng đỏ bịt mặt như người th�nh phố đeo khẩu trang ph�ng SARS, dạt sang cả hai vệ đường, b�nh xe đạp ch�i xuống ruộng ng� để tr�nh đo�n xe long trọng ra về. 55 năm th�nh lập, con đường của người KTS C�ch mạng cũng vẫn đi ra v� trở về cội từ một nơi ngh�o kh�, bụi bặm đến ngột thở v� những thứ �ng Chủ tịch Hội trao cho chị Chủ tịch X� nh� vẫn mới l� một dự �n (thực tế l� trao tặng cho địa phương 1 trạm x� nhưng nh� t�i trợ vắng mặt v� c�ng tr�nh chưa x�y, mới h�y chỉ giao tượng trưng ch�a kho� kiểu Pinochio c�ng những b� hoa tươi thắm m� th�i).

2. Chuyện thứ hai: "Chung một m�i nh�" - đ� l� chủ đề của lễ kỷ niệm được lồng gh�p trong một chương tr�nh festival tour c� đủ m�i ca ng�m: văn ("Tuy�n ng�n Kiến tr�c thế kỷ 21"), tuồng (55 ph�t trống do nghệ sĩ đo�n Tuồng Trung Ương đ�nh theo tiếng h� đếm của một KTS l�m em-xi, tức MC), nhạc (kiến tr�c sư h�t, k�n thổi, CD "B�i ca Kiến tr�c Việt Nam" với những c�u như "Kiến tr�c sư Việt Nam, tiến v�o/ Thi�n ni�n kỷ mới"), thời trang v� người đẹp (c�c người mẫu sinh vi�n đi đi lại lại trong c�c trang phục "khai th�c quần �o c�c d�n tộc Việt Bắc" c�ng thi hoa hậu kiến tr�c tại đ�m đốt lửa trại ở T�n Tr�o), hoạ (thi vẽ tranh phong cảnh, k� hoạ kiểu vừa đi đường kể chuyện) v� thi t�i năng nghề nghiệp (thiết kế nhanh mẫu bia biển Khu di t�ch). Trưa h�m sau, mấy kiến tr�c sư nhờ đ�n em copy hộ mẫu bia mộ trong m�y laptop để gi�p �ng l�nh đạo b�n Y�n B�i x�y phần mộ cho "c�c cụ nh� t�i". Th�nh phố mới l�n cấp n�y l� nơi tập kết cuối c�ng v� đ�y mới l� c�i đinh của tour. C�c kiến tr�c sư đ� chỉ định cũng như trong đăng k�, tham gia hội thảo "Kiến tr�c v� quy hoạch th�nh phố Y�n B�i" tại một to� nh� mới x�y rất chi tr�ng lệ theo kiểu thuộc địa. To� nh� n�y nh�n ngo�i l� một khối 5 tầng gần như lập phương c� 4 mặt đứng giống nhau như th�p Bayon, c� c�i m�i t�n giả kiểu m�i g�y Manchard lợp đ� chẻ (m�i nh� Bắc Bộ Phủ l� kiểu n�y) với những � cửa sổ giả vờ l�m như tầng �p m�i, xung quanh to� nh� kh�ng một b�ng c�y giữa một mảnh đất rộng. Nếu hỏi th�m n� h�nh g�, lập phương ra sao, vu�ng thế n�o, người m� tả lại cũng như anh chồng kể c�u chuyện con rắn vu�ng cho chị vợ. Mặc d� đ� tổng kết l� phải ph�t triển th�nh phố h�i ho� với cảnh quan tự nhi�n, phải ph� hợp địa h�nh địa mạo, phải đẩy mạnh sự đồng bộ trong quản l� v.v... v� v.v... nhưng ai nấy đều biết chắc kh�ng đời n�o người ta đập bỏ to� nh� đang ngồi họp v� nh� uỷ ban c�ng những c�i nh� kh�c mặc d� ch�ng chẳng h�i ho� mấy t� với nơi sơn cước đang th�nh một c� t�n thời. Kiểu như vẫn OK với c�c c� sinh vi�n nhuộm t�c v�ng hoe mặc đồ d�n tộc biểu diễn thời trang giật giải Người đẹp nữ KTS kia đấy th�i (ch�n d�i mặc đồ d�n tộc Nhắng vẫn cứ đẹp, lời một KTS đứng xem).

3. Chuyện thứ ba: Đứng chờ xe, c�c nh�m c�ng t�c h�nh th�nh: đ�y l� X con anh Y. �, anh c� vấn đề với c�ng tr�nh Z, về n�i với �ng cụ l� gi�p anh W nh�. Mấy �ng đang thời kỳ nước r�t luận văn, ph�m cho nhau c�c đề t�i v� dự kiến đăng phần n�o để lấy điểm: đăng tr�n tạp ch� XD th� được 1 điểm, tạp ch� KT th� được 0,5 điểm. Th� ra việc năng suất v� được l�m cộng t�c vi�n thường xuy�n với mấy tờ b�o ng�nh lại c� gi� hời đến thế. Cho n�n tự nhi�n c�c nh� b�o v� to� soạn lại nổi hẳn l�n. Trong vụ "�p phe Y�n B�i" n�y, những t�nh to�n ấy thể hiện thật sinh động. Cả th�nh phố Y�n B�i v� c�c kh�ch sạn như vinh dự trước một vận hội mới, v� tương lai của m�nh như thể sẽ do những người kia, ở những nơi xa x�i quyết định. Đi xe �m khỏi th�nh phố, chuyến xe cuối c�ng ở bến đ� hết, người d�n chỉ ra tận ngo�i đường chỗ ng� ba quốc lộ, chờ xe từ L�o Cai về. Th�nh phố đến đ�y chỉ c�n l� một ốc đảo hoang vu, những h�nh ảnh sặc sỡ của khu c�c trụ sở thay bằng những d�y phố chợ ngh�o x�m xịt. Những tham luận quy hoạch trước đ� tỏ ra kiệm lời cho những t�nh huống n�y. Th�nh phố, thị x� ph�n khu chức năng r�nh mạch v� rất nhanh ch�ng, h�nh th�nh c�c v�ng sang h�n. Khu nh� ở cho c�c l�nh đạo được "ra ri�ng", sếp gặp nhau ở cơ quan, phu nh�n giao lưu qua h�ng r�o tư gia. Ở đ�y y�n tĩnh nhỉ, chắc an ninh tốt chứ anh? Ừ, ở chỗ n�y, d�n kh�ng được v�o. Đối thoại n�y diễn ra ở nh� một �ng địa ch�nh H� Giang, nghe chả kh�c "Chỗ n�y cấm ch� v� người Trung Quốc" như chuyện ở t� giới Thượng Hải thời li�n qu�n 8 nước đế quốc đ�nh Trung Quốc đầu thế kỷ trước�

4. Chuyện c�n tiếp: Đ�i bạn l�u ng�y gặp lại. Tao chuyển chỗ l�m rồi, từ c�ng ty tư nh�n về li�n doanh kiến tr�c. Mệt lắm m�y ơi, �p lực th� căng thẳng m� thấy KTS như cu ly ấy, chẳng biết c� thu hoạch được g� về tr�nh độ. Để l�m thử 2 th�ng, nếu kh�ng được th� "t�". L�m ở Sở? Kể ra được ch�n thụ l� hồ sơ hay chạy dự �n th� chấm m�t đấy, nhưng ch�n nhau vỡ mặt. M�y bỏ nghề? Hồi n�o vẫn l�m m�� Th� hồi quay ra l�m nghề, gặp phải dự �n m�nh l�m đến bốn phương �n đều chưa th�ng qua được, chủ đầu tư chờ vốn, chờ duyệt của cấp tr�n. Cổ điển Ph�p, hiện đại hẳn hay l� vẽ vời kiểu ch�a chiền. Đ� thấy hốt, thế m� �ng thiết kế Bảo t�ng Văn học l�m đến 14 phương �n cả thảy, tốn kh�ng biết bao nhi�u giấy in cho xuể.
Đi ăn cưới, gặp một �ng người quen. �ng n�y c�i mặt đần đần như chẳng n�i c�u n�o bao giờ. Thế m� c�u đầu ti�n khi gi�p mặt l� "L�m nghề kiến tr�c nhiều tiền. Nhể?". C�i l� l�, c�ng tr�nh 1 tỷ th� �ng thiết kế (kh�ng cần biết thiết kế những g�) chắc cũng xơi gọn v�i chục triệu. Qủa t�nh, nhiều KTS giầu v� họ biết thể hiện m�nh l� người giầu, sang v� oai hơn. Quần ch�ng tr�ng v�o đ�, nghĩ đơn giản về nghề kiến tr�c với những h�o quang v� phong c�ch ng�i sao l� những thứ hơn thi�n hạ. KTS đa t�i, khả năng thể hiện cũng kh�, ăn chơi c� vẻ ra d�ng lắm. C�c thế hệ sau vẫn �n �n nộp đơn thi v�o trường, sinh vi�n khoa Kiến tr�c c�c trường vẫn k�n cựa nhau ai hơn ai (trường Kiến tr�c Thanh Xu�n vẫn d� bỉu "C�i bọn Khoa Kiến tr�c trường X�y dựng ấy..."). Cha mẹ vẫn tự h�o con ch�u m�nh học Kiến tr�c. L�m Kiến tr�c m� kh�ng giầu kh�ng sang th� bất t�i, cũng như sẽ nhận được lời cảm th�ng đầy thương x�t (x�t của?) khi tỏ � kh�ng l�m nghề nữa.

KTS đi m�i giới, KTS đi cấp chứng nhận, KTS quản l� đi duyệt bản vẽ, "quan" KTS ra gi� lệ ph�, l�m cho m�i trường h�nh nghề b�t nh�o. KTS vẽ tranh, đ�n h�t, văn nghệ giao lưu hơn hẳn mấy �ng quản l� kh�c, KTS đụng đến c�i g� cũng biết, vẽ ra c�i nh� vệ sinh hay ph�ng ngủ, tưởng tượng ra được c�ch sử dụng của th�n chủ. KTS vẽ kiến tr�c, KTS biết b�c t�ch vật liệu, thi c�ng v� thầu x�y dựng. KTS biết chiều chủ đầu tư, lại cũng biết l�m vừa l�ng nh� quản l�, mấy ai kh�ng c�c cung tận tuỵ trong những dự �n m� phần x�i thịt của m�nh kh�ng b� t� n�o. KTS l�m nghệ thuật? Kh�ng, nghệ thuật l� thế n�o, đ�u phải như mấy anh hoạ vi�n chỉ biết vẽ ngh� ngo�y tr�n m�y t�nh, KTS l�m l� l�m kỹ thuật cao, l�m khoa học. Chẳng kh�c n�o c�i m�y đa hệ với tư duy hi-fi.

KTS Việt Nam c� tiếng l� d�n nghệ thuật, trường ph�i n�o cũng l�m được: cổ điển, chiết trung, hậu hiện đại, tối đa, tối thiểu.., v� khổ nỗi kh�ng chung thuỷ với một phong c�ch n�o. Hiếm hoi lắm mới c� một v�i KTS v� c�ng ty tư nh�n liều m�nh b� hẹp v�o một sự "ri�ng" trong chiếu kiến tr�c dưới m�i nh� chung kia. Anh kh�ng đủ sức từ khước những thứ đề nghị x�i đỗ, chịu nằm trong c�i guồng quay, biện bạch t�i c� t�i nhưng tại cơ chế n� thế, thoả hiệp với những r�ng buộc kh�ng hề ghi trong văn bản ph�p l� m� bởi những điều "tế nhị kh� n�i", để cho ra những sản phẩm c�y đẽo giữa đường, ng� ngọng. Anh đổ lỗi cho những người quản l� kh�ng t�n trọng kiến tr�c sư, cho đ�m đ�ng b�nh d�n thấp k�m tr�nh độ thẩm mỹ kiến tr�c, nhưng anh l� một c�ng chức kiến tr�c mẫn c�n hay l� một con bu�n c�ng tr�nh?

5. X� hội đ�i hỏi "phản biện tư vấn KTS" v� "đối tượng cần được bảo ban lại ch�nh l� Hội KTS" (!) v� những người l�m kiến tr�c" ("Mong những điều t�i n�i sau đ�y l� sai" - KTS Nguyễn Trọng Huấn, tạp ch� S�ng Hương, số 174, th�ng 8/2003). Cũng t�m sự n�y, người trả lời nhắc trong 25 năm qua (hay 55 năm?) đ� c� rất nhiều thế hệ KTS ra trường v� bao nhi�u trong số đ� đ� đ�ng g�p v�o diện mạo kiến tr�c Việt Nam hay l� kết quả mang đến cho đất nước, cho nh�n d�n những g�, ngo�i sự lo �u v� t�m trạng bất an, nhất l� ở c�c đ� thị lớn mỗi khi nghe nhắc đến hai từ "kiến tr�c - quy hoạch"? Hội KTS Việt Nam quản l� trong tay hơn 1500 hội vi�n, c� cơ sở gần như phủ k�n địa b�n cả nước, đ� c� tr�ch nhiệm đến đ�u trước thực trạng kiến tr�c - quy hoạch hiện tại, hay đến hẹn lại l�n, lần sau kỷ niệm 60 năm chẵn, sẽ l� một đ� thị kh�c đem ra th� nghiệm trong một festival tour linh đ�nh hơn v� giầu mầu sắc s�n khấu hơn?

6. Diễn văn "Tuy�n ng�n" chất chứa bao điều hay v� những từ "th�nh quả to lớn", "kiến tr�c d�n tộc", "trăn trở nghề nghiệp", "nền kiến tr�c Việt Nam ti�n tiến đậm đ� bản sắc d�n tộc", "hợp sức c�ng nhau l�m n�n thời kỳ hưng thịnh nhất của nền kiến tr�c nước nh�" h�ng hồn theo giọng tenor của MC� Một cơn gi� nổi l�n, bụi đỏ bốc m� mịt. Kh�ng ai n�i g�, vội bịt mặt lại.

� 2003 talawas

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]

Replies:

Subject	Author	Date
Re: Kiến tr�c sư Việt Nam � m�i nh� chung v� cơn gi� bụi	hoasosac	16:43:06 12/15/03 Mon