H� Nội nh�n từ c�c đ� thị vệ tinh v�ng Bắc Bộ - Phan Hai -- KIEN TRUC SANG TAO

[ Show ]

Support VoyForums

[ Shrink ]

VoyForums Announcement: Programming and providing support for this service has been a labor of love since 1997. We are one of the few services online who values our users' privacy, and have never sold your information. We have even fought hard to defend your privacy in legal cases; however, we've done it with almost no financial support -- paying out of pocket to continue providing the service. Due to the issues imposed on us by advertisers, we also stopped hosting most ads on the forums many years ago. We hope you appreciate our efforts.

Show your support by donating any amount. (Note: We are still technically a for-profit company, so your contribution is not tax-deductible.) PayPal Acct: Feedback:

Donate to VoyForums (PayPal):

[ Login ] [ Contact Forum Admin ] [ Main index ] [ Post a new message ] [ Search | Check update time | Archives: 1, [2], 3, 4 ]

Subject: H� Nội nh�n từ c�c đ� thị vệ tinh v�ng Bắc Bộ - Phan Hai

Author:
Nguyen Truong Quy

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]

Date Posted: 23:02:05 06/11/03 Wed
In reply to: Nguyen Truong QUY 's message, "H� Nội nh�n từ c�c đ� thị vệ tinh v�ng Bắc Bộ - Phan Mot" on 22:59:15 06/11/03 Wed

Nguyễn Trương Qu�

H� Nội nh�n từ c�c đ� thị vệ tinh v�ng Bắc Bộ (phan Hai)

Tiep theo phan I....

Vượt vũ m�n

HN được đầu tư nhiều hơn v� chất x�m cũng bỏ ra kh�ng �t, nhưng những khu đ� thị mới cũng bộc lộ sự ph�n chia cơ học cứng nhắc v� đơn điệu về mặt tổ chức đời sống. Đương nhi�n l� đất mới mở sẽ x�y dựng hiện đại, nh� cao tầng, điện đường trường trạm như ti�u chuẩn, nhưng c� hi vọng g� về một sắc th�i đ� thị tương xứng với khu HN cũ m� tiền nh�n đ� d�y c�ng vun đắp? Năm 1998 nh�n dịp World Cup m� cả thế giới biết đến một khu Saint Denis mới, với những c�ng tr�nh l�m đổi thay diện mạo văn ho� x� hội, một Stade de France ở nơi vẫn biết đến qua trang s�ch của Victor Hugo, "bản anh h�ng ca phố Saint Denis". HN mở mang to lớn hơn, nhưng cứ nh�n v�o bản đồ quy hoạch v� m� h�nh, sa b�n thể hiện th� người ta cảm thấy, gi� như dồn những nỗ lực đ� v�o việc n�ng cấp v� tăng cường hệ thống kỹ thuật cho hạ tầng cơ sở của đ� thị hiện tại, th� HN sẽ ho�n thiện hơn, thay v� cứ ngoạm m�i đất của ngoại th�nh v� l�n cận. Chi ph� cho những khu d�n cư nhiều cốt sinh hoạt, lớp cao để ở, lớp mặt giao th�ng v� lớp �m để l�m dịch vụ chẳng hạn sẽ hiệu quả hơn l� d�n trải tr�n một diện t�ch kh�ng c� điểm dừng v� chi ph� cho mạng lưới giao th�ng v� đường d�y cũng đến ngập đầu v� rồi c�i v�ng quay mở rộng, cải tạo v� sửa chữa cứ t�t m�.

Nh�n v�o bản đồ quy hoạch ph�t triển kh�ng gian đến năm 2020, HN sẽ rộng gấp 4 lần, mở rộng về ph�a T�y v� Bắc, sang tận b�n kia s�ng Hồng với c�c khu đ� thị Đ�ng Anh, V�n Tr�, S�i Đồng, Việt Hưng�, đường giao th�ng ti�u chuẩn mặt cắt ngang to�n tuyến chủ yếu tr�n 11m, nhiều đường l�n tới 40-50m, v� nhất l� c� th�m 5 c�y cầu qua s�ng Hồng v� 1 cầu nữa qua s�ng Đuống. 18 năm, HN liệu sẽ kịp lột x�c đến thế với một ng�n s�ch dự kiến 30 tỷ đ� la Mỹ thời gi� năm 2001. Một c�y cầu như cầu Thanh Tr� mới khởi c�ng sẽ "to hơn cả cầu Mỹ Thuận", trị gi� đến 410 triệu đ� la Mỹ, m� 4 cầu kia cũng to lắm, tr�m tr�m 2 tỷ đ� la Mỹ. Rồi đ�i truyền h�nh H� Nội c� một dạo ph�t đi ph�t lại chuy�n mục quy hoạch đ� thị, cứ c� c�i c�u "biến s�ng Hồng th�nh s�ng Xen" m� thấy nghi ngại. S�ng Hồng cũng đ�u phải l� thứ s�ng v�ng b�nh nguy�n Trung �u như s�ng Đanu�p m� nghĩ đến một c�ng thức Buda + Pest = Budapest, để m� H� Nội + Gia L�m/Đ�ng Anh = H� Nội (!). Mỗi m�a lũ lớn, cả HN v� mấy tỉnh đồng bằng s�ng Hồng hồi hộp theo d�i mức nước hồ chứa Ho� B�nh, b�o động cấp 3 rồi l� b� con ngo�i b�i Ph�c X� lại đ�n đ�o đi t�m nh� ở tạm trong đ�. Trong quy hoạch, đoạn b�n bờ Đ�ng Anh c� một c� lao, dự �n khai th�c cũng kh� hấp dẫn: th�p truyền h�nh, trung t�m văn ho�, giải tr� v.v�, ai sẽ đầu tư v�o một vị tr� đầy rủi ro đến thế. Năm nay b�n n�y bồi nhưng năm sau đổi d�ng, sự sụt lở x�i m�n ai d�m chắc l� kh�ng c�? Một "Th�nh phố s�ng Hồng" x�y dựng ngo�i đ� tr�n c�c khu Ph�c X�, Nghĩa Dũng k�o d�i đến bến Vạn Kiếp với c�c khu cao tầng khoảng 50 th�p từ 23-50 tầng, nghĩa l� cao hơn tất cả những g� cao nhất trong nội th�nh đang c� trừ c�c th�p s�ng th�ng tin. Thử tưởng tượng ta đứng ở Hồ Gươm v� thấy một bức "trường th�nh" l� nh� giăng h�ng d�i 5km, trong khi hồ chỉ c�ch bờ đ� c� 300m. Với kinh ph� đầu tư khoảng 6000 tỷ đồng, sẽ giải quyết chỗ ở cho 136 ng�n người, trong đ� t�i định cư cho 50 ng�n người sở tại với gi� cả dự kiến 8-10 triệu đồng/m2, cộng th�m 60000m2 văn ph�ng c�ng sở� Mỗi căn 60m2 c� gi� 600 triệu đồng kể ra kh� l�ng đến tay những th�n phận ngụ cư ng�y ng�y khu�n v�c bến b�i hay g�nh rau đi chợ. M� dải đường dọc đ� g�nh th�m ngần ấy �p lực d�n sinh v� dịch vụ, cũng đ� tưởng tượng ra được những buổi tan tầm tắc nghẽn.

Quy hoạch HN đến 2020 được duyệt cho thấy HN rộng gấp 4 lần v� c� 5 c�y cầu mới qua s�ng Hồng

�ng Nguyễn Trực Luyện, Chủ tịch Hội KTS VN, theo trả lời phỏng vấn b�o Thể thao Văn ho� số 88 năm 2001 cho biết hội kh�ng được hỏi � kiến hay l� tham gia c� t�nh ph�p l� v�o bản quy hoạch, v� tỏ � nghi ngại về t�nh khả thi của si�u dự �n n�y. Chỉ cần l�m ph�p t�nh sơ bộ sẽ thấy nguồn vốn huy động khổng lồ đến thế n�o, liệu con ch�u mai sau c� thoả m�n với kết quả đ� kh�ng m� vui vẻ trả nợ cho c�c nh� đầu tư, cũng như ca ngợi �ng cha đ� "truyền lại những di sản" qu� b�u đến thế, m� người đương thời kh�ng c� mắt nh�n xa tr�ng rộng. Thật ra, những dự �n vĩ đại l�m đổi thay đời sống theo chiều hướng tốt đẹp hơn, ai cũng muốn th�nh hiện thực, nhưng nh�n v�o tất cả những dự �n "b�n vĩ đại" đ� l�m, cộng th�m nguồn lực c� hạn, th� người l�ng mạn nhất cũng kh�ng thể chắc c� như đ�nh đề được!

H� Nội: Champ Elysee v� Harlem

Vậy c�c khu x�m liều (ta kh�ng d�ng từ "ổ chuột", v� từ n�y chỉ c� ở c�c nước tư bản đế quốc x� hội bất c�ng), khu d�n cư lao động ng�c ng�ch sẽ hưởng lợi g� từ quy hoạch n�y? Ch�ng sinh ra từ thời Ph�p thuộc v� kh�ng chịu mất đi c�ng với chế độ cũ. Phải n�i l� việc thiết lập c�c tổ d�n phố v� cụm d�n cư nh�n d�n tự quản đ� g�p phần rất c� � nghĩa trong việc kiểm so�t những mặt tr�i của đ� thị, d� l� ở mức độ khi�m tốn. Một số tuyến phố mới mở mang đi qua c�c khu Thanh Nh�n, đ� Trần Kh�t Ch�n, Văn Chỉ Bạch Mai� đ� l�m cho bộ mặt khu phố vốn bị coi l� vết lo�t xấu xa s�ng sủa hơn rất nhiều. Nhưng c�ng vi�n Đống Đa th� chưa kịp l�m (v� phải đợi nguồn vốn) tr�n khu b�i r�c Th�nh C�ng cũ đ� trở th�nh đất nhảy d� của h�ng trăm căn nh� của những "vua b�i r�c". Th� lại phải giải toả v� đền b�. D� đ� thị của ch�ng ta mới hay cũ, l�c n�o cũng gặp phải sự đ� rồi. V� những căn nh� mới trong c�c chung cư cao cấp đ� được mua b�n ngay từ khi mới r�o mực bản vẽ được duyệt v� nếu người c� nhu cầu ở thật sự cần th� phải mua ở một gi� kh�c sao cho ch�nh lệch c� thể đảm bảo cho tay đầu cơ mua được những nơi kh�c mới hơn nữa. V� những căn nh� l� tạm bợ rụt r� mọc tr�n đất trống chờ quy hoạch, thấy �m �m l� "ng�i ho�" v� những l�ng giềng của n� đến g�p vui "tắt lửa tối đ�n đ�nh nhau". Ch�nh quyền sở tại kh�ng can thiệp, chỉ g� đầu thu tiền phạt, "ch�ng t�i kh�ng c� chức năng kiểm s�t v� cưỡng chế giải toả, ch�ng t�i phải chờ hướng dẫn của c�c cấp c� thẩm quyền"� Cứ thế, cứ thế, như đ� hẹn tự bao giờ.
Nước chảy chỗ trũng, quanh hồ T�y l� l�nh địa của giới thượng lưu, về l�u về d�i, kh�ng ai thu nhập ba cọc ba đồng c� thể l�m thế n�o chen ch�n v�o sinh sống trong những khu đất tiền chục tỷ. Trong khi những khu Vĩnh Tuy, Mai Động, Thanh Lương, Quỳnh L�i, Thổ Quan, Văn Chương, Lương Sử � chịu phận k�m cỏi. Chưa thấy tiền đề cho c�c hạng mục giải tr� hay ph�c lợi x� hội cũng như sinh hoạt c�ng cộng tại những khu n�y. V� thực ra ch�ng cũng nằm kh�ng qu� xa c�c "điểm s�ng" văn ho�, nhưng tất nhi�n chưa thể n�i c� ở ngay cạnh đ�n m� đ� rạng được. Quy hoạch chung HN vẫn qu� nặng về cổ vũ cho những dự �n mới toanh m� bỏ qua những cải tạo chỉnh trang cơ sở hạ tầng cũng như c�c biện ph�p can thiệp v�o t�nh trạng kinh tế - x� hội tại những khu vực nội th�nh phức tạp v� kh�ng c� cơ hội ph�t triển theo kịp c�c khu "mặt tiền".

Đằng sau một khu d�n cư mới l� sự khấp khểnh về h�nh thức kiến tr�c v� c�c tuyến cao - thấp, sự mất c�n bằng về kh�ng gian cũng như hệ thống kỹ thuật (cột điện cao thế giữa khu d�n cư)

"Một c� g�i như em, từ một x�m ngh�o HN, đ� vươn l�n, đ� vươn l�n th�nh người gi�o vi�n trong thời đại mới" (lời b�i h�t "Em đứng giữa giảng đường h�m nay" của T�n Huyền). Em ở x�m liều, em vươn l�n v� em bay tới những ch�n trời biệt thự hồ T�y. Tuy nhi�n đầu tư cho một HN mới v� hiện đại trong v�ng gần 20 năm tới đến 30 tỷ đ� la vẫn c� thể ổn hơn khi nghe những con số ng�nh giấy cần 1 tỷ đ� la năm 2003 để b� lỗ cho cạnh tranh với giấy ngoại hay Nh� nước phải b� lỗ cho ng�nh m�a đường 8000 tỷ đồng.

Lại về tỉnh nhỏ
Những người hay phải đi c�ng t�c c�c tỉnh quanh HN, nhất l� c�c th�nh phố thị x�, những lần sau đều mang theo một phương tiện giải tr� bỏ t�i khi nghỉ ngơi giữa c�c buổi l�m việc tại nơi c�ng t�c. Sẽ thật l� buồn tẻ cho họ khi đi loanh quanh mấy con phố nhạt ph�o v� vắng vẻ dịch vụ, cũng kh�ng phải chỗ n�o cũng c� một Bờ Hồ hay đường Thanh Ni�n để đi h�ng m�t, hay l� c� phim kịch để xem. Đường phố th� kh�ng c� lấy n�t đặc trưng, c�y cối �t đến ngạc nhi�n nhưng số lượng qu�n bar - karaoke kh�ng k�m HN. Đến kiểu biển t�n phố cũng y chang Thủ đ�: nếu ở HN c� m�u xanh nước biển, viền v� chữ trắng, ph�ng chữ kiểu VNHELVESTINCH v� c� h�nh logo Khu� Văn c�c trong h�nh tr�n ph�a tr�n th� Nam Định l� h�nh th�p Phổ Minh, Việt Tr� l� đền H�ng, chỉ kh�c mỗi chỗ đ� m� thật ra lại cũng vẫn tư duy giống hệt. Kh�ng c� một n�t b� ẩn ri�ng hay hấp dẫn cho du kh�ch, cũng như ngh�o n�n dịch vụ văn ho�, vậy m� cửa ng� v�o lu�n c� biển pan� rất hoan hỉ "Th�nh phố/Thị x� � đ�n ch�o qu� kh�ch" k�m theo c�u tiếng Anh quen thuộc, v� thường c� cả khẩu hiệu "Việt Nam, điểm đến của thi�n ni�n kỷ mới". Khi bạn quay về HN th� thấy mặt sau l� "cảm ơn v� hẹn gặp lại". Du kh�ch ngoại quốc đến VN c� ph�t biểu cảm tưởng th� cũng chỉ n�i đến HN trong số c�c đ� thị miền Bắc. C� thể tr�ch họ đ� bỏ qua v� thiếu th�ng tin, nhưng ta thử ngẫm xem, bộ mặt c�c đ� thị c�n lại đ� chuẩn bị được những g� để họ nhớ đến như l� một th�nh phố đ�ng y�u, đẹp đẽ v� mến kh�ch? Những trang b�o Vietnam News, Heritage, Vietnam Investment Review hay Timeout đ� d�nh được bao nhi�u chữ cho những nơi giải tr� ở đ� thị ngo�i HN? Những tỉnh c� khu chế xuất v� khu c�ng nghiệp c� người nước ngo�i l�m việc, liệu họ c� nghĩ đến c� những khu downtown trong tỉnh để xuống phố v�o cuối tuần hay họ sẽ dinh về HN, đi Hạ Long, Sapa, Đồ Sơn hay qua Th�i nghỉ ngơi. Với ta, 60km từ Hải Dương về HN c� thể l� xa nhưng chỉ cần hơn 1 giờ đồng hồ họ thấy cũng như ở qu� nh� họ chạy xe đi l�m h�ng ng�y m� th�i.

C�n HN? Tiếc rằng những g� đang diễn ra chưa l�m cho Thủ đ� tho�t được vẻ tỉnh lẻ qu� kệch. Những c�u chuyện l�m mới (c�c cụ hay gọi l� "cưới chợ", "cưới t�u mới") vẫn tr�n tinh thần "c�i cắm". C�i cắm kiến tr�c mới v� khu đ� thị mới cũng mang tinh thần của c�i cắm con em v�o tổ chức, c�i cắm cốt c�n v�o quần ch�ng như xưa nay vẫn thế. Nh�n v�o hệ thống c�c đường bay quốc tế, th� HN cũng chỉ l� một ga x�p, trong tương quan của một thế giới chuyển động kh�ng ngừng về mọi mặt.

� 2003 talawas

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]