| Subject: Thuyet tam tai trong bo cuc mat dung kien truc A Dong |
Author:
KTST suu tam
|
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
Date Posted: 23:34:00 10/10/02 Thu
Kiến trúc cổ á Đông có ba phần rất rõ ràng: mái, thân và nền nhà. Ba yếu tố này tạo nên một tổng thể lý tưởng. Đó là biểu tượng của Tam tài theo mặt đứng công trình : trời che, đất chở, con người ở giữa làm nên của cải. Mỗi một bộ ba phần như vậy tạo nên một đơn nguyên kiến trúc. Trong nhiều công trình lớn, mỗi tầng nhà lặp lại bố cục ba phần rõ ràng. Ngược lại, châu Âu coi con người là trung tâm nên đặc biệt chú trọng phần giữa của nhà. Những nhà cổ phương Tây do điều kiện kỹ thuật vẫn thường làm mái dốc, nhưng khi các kiến trúc sư hiện đại như Mies van der Rohe, Le Corbusier, Gropius tìm cách tập trung kiến trúc vào bản chất cốt lõi của nó thì chỉ còn để lại có mỗi thân nhà, không mái, không thềm. Khi chồng những khúc giữa đó lên nhau thành nhà cao tầng sẽ tạo nên những dải nằm ngang, một trong những đặc trưng của kiến trúc hiện đại.
Khi gạch lát không kín hết thì sự thống nhất với nền đất không bị phá vỡ
Nền và sàn nhà là một trong ba phần cơ bản của kiến trúc á Đông, tượng trưng cho ngôi địa. Biểu tượng đất mẹ trong kiến trúc cũng như việc coi nền nhà thuộc ngôi địa không phải chỉ riêng á Đông mới có. Bởi vậy, muốn thiết kế nền và sàn nhà hiện đại sao cho nổi rõ bản chất á Đông, cần để ý những chi tiết sau:
1. Nền nhà phải là biểu tượng của sự vững vàng:
- Từ ngoài nhìn vào, vật liệu và cách thức bó nền phải làm sao hoà đồng với nền đất chung quanh, khiến cho con người ta có cảm tưởng đất nâng lên thành nền chứ không phải nền là vật thể lạ đặt trên mặt đất, như vậy công trình mới có cả ngôi địa làm bệ đỡ vững chắc.
- Mặt sàn nhà càng tạo được sự liền khối với nền đất thì càng rõ tính cách ngôi địa. Để đạt được điều này, các nhà cổ chỉ nện đất thật phẳng làm nền. Việc lát sàn bằng gạch đá ngày xưa bị coi là cách trở âm - dương nên ít dùng. ở sân vườn và đường đi, người ta lát gạch cách nhau khá xa để cỏ có thể mọc xanh giữa các mạch hay nền đất lộ ra. Người Nhật thường chỉ đặt gạch, đá ở đúng những vị trí cần bước đến, khi đó nền đất vẫn chiếm phần chủ đạo trong tạo hình. Chỉ có những công trình mà từ trong đến ngoài toàn gạch như tháp Chàm thì việc lát nền khít mạch mới không làm nền bị yếu đi. Những vật liệu lát sàn bóng, trơn, nhẹ, màu sắc rực rỡ, thường làm giảm cách đặc trưng vững vàng của ngôi địa
- Hình vuông tượng trưng cho sự vững vàng, bởi vậy từ mọi góc độ nhìn, nền nhà đều được trải ra vuông vức. Những đồ đạc, tường ngăn, bình phong, rèm che, v.v. không được chắn tầm mắt, khiến cho phần nền hiện ra cong hay khuyết, vì khi đó sẽ mất hẳn cảm giác yên ổn, vững vàng. Ngược lại, tính "động" của những đoạn hành lang, đường đi lại được nhấn mạnh khi có đường cong hay góc khuyết.
- Về mặt trang trí nội thất, để nhấn mạnh sự quan trọng cũng như tính bền vững, nặng của sàn nhà, người ta có thể đặt vài tác phẩm điêu khắc hay một thứ gì đó có tính chất hay hình khối nhấn mạnh sức nặng ngay trên mặt đất để dồn trọng tâm xuống sàn.
- Mỗi bậc thềm, mỗi cấp nâng cao của nền có tác dụng nhấn mạnh địa vị. Thời phong kiến, nhà dân không được làm nền hai cấp. Cung điện nhà vua lấy số ba, chín hay tám mươi mốt làm số bậc. Sử dụng các cấp nền khác nhau là một thủ pháp tạo hình kiến trúc hiệu quả. Trong các công trình lớn, những mặt nền, mặt phản khác cấp, khác độ lớn và chất liệu sẽ tạo ra một bản giao hưởng bề ngang.
2. Sàn nhà á Đông là chỗ ở và sinh hoạt trực tiếp:
- Người ta bỏ dép ngoài cửa; ngồi, nằm trên sàn; làm việc cũng ngay trên sàn. Hàng loạt các loại thảm, chiếu, gối. v.v. được làm ra để tiện cho việc sinh hoạt trên nền đất, đạt mức nghệ thuật rất cao, cần được khai thác. Vứt rải rác những thứ đồ dùng có liên quan trực tiếp đến sinh hoạt cá nhân như gối, chăn, khăn, sách, cốc chén. v.v. trên mặt sàn có tác dụng tạo hình nhấn mạnh mặt sàn là diện sinh hoạt thân thiết nhất.
- Về bố cục không gian kiến trúc, muốn sinh hoạt trên sàn thì quan trọng nhất là cần có những khoảnh sàn tách hẳn ra khỏi khu vực giao thông. Tốt nhất là mỗi không gian sử dụng chỉ có một phía ra vào, còn ba mặt kia đóng. Kỵ nhất là việc có hai lối đi đối nhau, khi đó toàn bộ căn phòng sẽ thành hành lang, không thể ngồi vào đâu được. ở đô thị Việt Nam, phần lớn các nhà đều dài mà hẹp, việc hai lối đi đối nhau cũng khó tránh, khi đó phải có những hình thức như rèm, mành, bình phong, cửa đẩy, v.v để chắn không nhìn thấy cùng một lúc hai chỗ mở. Một sai lầm thường gặp nhất ở những nhà mới xây là khi bước vào cửa phòng nhìn ngay thấy bậc cầu thang đi lên ở cuối phòng.
- Dùng những vật liệu, màu sắc khác nhau để lát nền có thể nhấn mạnh độ quan trọng từng khu vực sinh hoạt. Về nguyên tắc, những vật liệu có tính chất càng khác với nền đất thường thì càng phải được sử dụng cho những mục đích đặc biệt và phải được chú trọng nâng đỡ thích hợp về tạo hình.
- Tập quán sinh hoạt trên sàn không hợp với việc sử dụng bàn ghế, thứ nhất là do bàn ghế vốn dùng để tách sinh hoạt khỏi mặt đất, thứ hai là đa số các dạng bàn ghế đều phá đi diện tạo hình nằm ngang trải rộng của các cấp sàn nhà là một trong những mấu chốt tạo phong cách kiến trúc á Đông. Những đồ gỗ duy nhất hài hòa được với kiến trúc á Đông thường liền với tường và vuông, rộng, phẳng như những kiểu phản, sập truyền thống. Trên thực tế, những loại này là biến thể của các cấp sàn. Gần đây ở Việt Nam có mốt dùng bàn ghế kiểu Tây, nhưng nhiều người vẫn ngồi xổm trên xalông như trên đất vậy. Bàn ghế phương Tây có cái lợi là thiết kế tối ưu cho từng công việc, song chúng có nhược điểm là rất tốn diện tích, vì toàn bộ diện tích mặt bằng bị thu lại chỉ còn vài điểm sử dụng, mà lại giới hạn về công năng. Trong điều kiện chỗ ở chật chội ở Việt Nam việc dùng đồ gỗ cồng kềnh như vậy là một lãng phí lớn.
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
| |
