VoyForums
[ Show ]
Support VoyForums
[ Shrink ]
VoyForums Announcement: Programming and providing support for this service has been a labor of love since 1997. We are one of the few services online who values our users' privacy, and have never sold your information. We have even fought hard to defend your privacy in legal cases; however, we've done it with almost no financial support -- paying out of pocket to continue providing the service. Due to the issues imposed on us by advertisers, we also stopped hosting most ads on the forums many years ago. We hope you appreciate our efforts.

Show your support by donating any amount. (Note: We are still technically a for-profit company, so your contribution is not tax-deductible.) PayPal Acct: Feedback:

Donate to VoyForums (PayPal):

Login ] [ Main index ] [ Post a new message ] [ Search | Check update time | Archives: [1] ]


[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]

Date Posted: 22:04:58 02/22/02 Fri
Author: Alduqadir Jalalidin Maqaliridin
Subject: Ottuz Besh Yéshim we Shéir

Ottuz Besh Yéshim we Shéir

Alduqadir Jalalidin

Shéir eng pinhan, eng ichki terjimihaldur. Biraq buni ongushluq yézip chiqish üchün pewquladde til kérek. Quliqimizgha herxil awazlar kirip turidu: Dérize perdisining shiwirlishi, qar süyining tamchilishi, ot öchürüsh mashinisining chirqirashliri, uxlawatqan balining yenggil tiniq awazliri, derstin chüshüsh qongghuriqi, zeherlik yilanning kishildashliri... bizning ténimiz sézip turidu. Yéngi közi yorughan anilardin kélidighan süt we terning puriqi, chirigen yapraqlarning qangsiq hidi, shatut sherbitining temi, muzdek tash orunduq... ene shularning hemmisi dunya tili, xuddi yiraq déngiz we deryalardiki sular. Égiz asmanda üzüp yürgen bulutlardiki yamghurlar axir bérip quduq süyige aylan'ghandek, biz tebiettin, jemiyettin qobul qilidighan sézimler yürikimizdiki quduqqa jemlinidu. Quduqtiki tuyghular süyide dunya bir ay bolup eks étidu. Nagihan sen bu chaghda ashu ayni süzüp chiqmaqchi bolisen, biraq, pare - pare bolup kétidu. shairlardiki pajie ene shu yerde.
Iham bilen tilning musapisi tolimu yiraq, bu musapini nur tézlikide basqandimu köp waqit kétidu. qarang, del mushu musapide, nurghun shairlarning meniwi jesetliri yatidu. Axirqi pellige bérish teleylik shairlargha mensup.
Tuyghu we erkinlikke bay sehralar shairlarning böshüki köpkök asman séning, yultuzlar séning, séxiy qoghunluqlar, qaynamlar, chitliq tamlardiki shorilar séning, hemme, hemmisi séning, shair hayatining peyzini ene shu yerde sürisen. sheher shairlarning tawuti, sheher medeniyetlik tash dewrning shahiti. Bu yerde restilermu tash, binalarmu tash, ademlermu tash, yüreklermu tash...
Shairlar héssiyatimu tashqa aylan'ghan ghelite bir tash dewrige duch keldi. Chin - semimiy héssiyatlar tashlardiki éghir sükünatqa aylandi. Shairdiki xiyalning dehshitige peqet tashlarla chidaydu. Éh, tashlargha depne qilin'ghan Nawaiy rohi!
Ademler emdi shu qeder bichare, ular atomning qudritige érishtiyu, hayajanlinishtin mehrum boldi. muhebbetning lezziti hayasiz ten'ge qarashliq bolup qaldi. Qattiq külüsh we qattiq hayajanlinish üchün rohlandurush dorisi bolmisa bolmaydighan bolup qaldi.
Eger ölgen ata - ana üchün yighlash perz bolup qalsa, köz yéshigha namrat tash dewri puqraliri yighlitish dorisini ishlitishni omumlashturush mumkin.
Shéir perishte. Biraq u bügün kishiler arisida uchuwatqan halette emes, belki közlirini qum bésiwatqan bulaq halitide yashimaqta.

2

3- ayning 11 - küni 35 yashqa kirdim. Bu küni men dexlisiz bir aramliq izdesh üchün tirishtim. Aldirashliq, teshwish, shawqun - süren bilen tolghan sheher hayati méni jimjitliqqa qewetla sézik qiliwetkenidi.
Men hazirgha qeder tughulghan künümni alahide xatire sheklide ötküzüp baqmidim. Men buning néme zörüriyiti barliqini chüshinelmeyttim. chünki tughulush méning ixtiyarimda emes idi. Kéyin eqlimni tépip oylisam, men tughuluptimen, buning néme üchünlüki bir sir. Eger men özüm tughuluwalghan bolsam, belkim uni xatirilesh mumkin bolar idi. biraq méning tughulushum katta bir iradige hemkarlashqan türlük amillarning tebiiti teripidin bolghanidi. Démek, mushu sir üstide heyranu hes bolushning özila eng yaxshi xatirilesh idi. Shundaq qilip, tughulghan künümni dostlarghimu éytip yürmidim, buni peqet ayalimla biletti. Men bu qétim tughulghan künümni özgiche bir xatirileshni oylidim we shundaq qildim: Ayalim men yaxshi köridighan tamaqni etti, men tamaqni yep bolup, bir az waqitni ötküzdüm, andin teret aldim - de, yataq öyümge kirip ishikni ettim.
Heyhat! tolimu az nésip bolghan jimjitliqni axir taptim. Biraq bu jimjitliq keng tebietning qoynidiki jimjitliq bolmastin, töt tam ichige qachilan'ghan meshum jimjitliq idi. Shundaqtimu buni aran tapqanidim. téléfonni jiringlimisun dep simini üzüwettim. Mana bu, öz - özümge toluq mensup bolghan qimmetlik deqiqiler idi.
eng bolmighanda, waqitning xojayini bol jimjitliq manga shiwirlashqa bashlidi.
Roh batin (ichki) déngiz, uning qirghiqi yoq, tégi bar, u ténimizning chongqur yéride, biz uni bilishke qadir emes. Angla!
Bu hérakilitning awazi idi.
Angla!
Angla!...Angla!
Hérakilit yéqinlashti. Men uni éniq körüshke bashlidim, u shar sheklidiki yalqunni ochumigha éliwalghanidi. Waqit érip tamchilimaqta idi, astim bipayan déngizgha aylandi.
"Qarangghu su yüzide rohlar perwazi" dédi kimdur birsi.
Men dunya dégen kitabni tetür waraqlidim. 1 - betni örüp titulgha kelgende turup qaldim. chünki, titulni örüsemla özümmu tügeyttim. Kitabning muqawisi buyruq péildin pütken bolup, men u yerde érip kétettim. u yerde tenmu, rohmu, muzika we shéirmu érip tügeytti. Shéir ene shu yerdin tughulushi kérek idi.
Men shéir yazmaqchi boldum. biraq shéirning qaide - yosun bilen tolghan dunyasigha saq - salamet tughulmiqi tes idi. Uning üstige men shéirdin yiraqlawatqan dewrning puqrasigha aylinip kétiwatattim.
"Angla"ydighan hüjeyrilirim qurup kétiwatatti. Qanche aware bolsammu yazalmidim. Ichim titildidi.
özümni murdidek hés qildim.
qéni, sirliq jahan bilen til ortaqliqim? tughulghan künümge atap shéir yazmaqchi boldum. biraq shéir kelmidi. Mejburlash shéiriyetke qarita fashizmdur. Chüshendimki, del mushu waqitning özide shéiriyet méni sotqa tartiwatqanidi. Anglaydighan qulaqliring qéni?

3

"Etir güller partlaydu asta..."
güllerning échilishi üchün ketken waqit deqiqe halitige keltürüldi, güllerning échilishidiki sükünat "partlash" tin ibaret shiddetlik awazgha örüldi. Gül poreklirining asta - asta kéngiyip échilishidiki sadani anglawatqan qulaq peqet shair bilen muzikantqa nésip bolidu daim emes, gah - gah.
Undaq qulaq tebiet bilen bolghan nazuk dilkeshliktin kélidu.
Shéir oqushmu shéir yézishqa oxshash ish, uningda aptor ötken kéchiktin senmu ötisen, ikki adem ötken kéchikning qirghaqliri özgermigen bolidu, biraq éqin oxshimaydu. aptor bir éqin, sen bolsang ayrim bir éqin. Qash bir, qirghaq bir.
Shundaq qilip, tughulghan künümning axshimini shéir oqush bilen ötküzdüm. Özbékistan shairi Muhemmet Salihning munu misraliri shu taptiki tuyghumgha taza mas kéletti:

Köz yéshinggha paturup qelem,
Qorqunchluq emesmu bozlimaq,
Aq qeghezning yüzige qarap,
Peqet heqiqetni sözlimek.

4

Bir parche hékaye qandaq bashlinidu?
Tunji jümlidinmu? Tunji abzastinmu? Undaqta, ular qandaq peyda bolghan? Herqandaq bashlinishning yene bashlinishi bolidu. Tughulushningmu tughulushi bolidu, men bir tamche su, bir qétimliq hewes, muemmaliq ayet, nazuk bir nepes...
Méning tughulushumning cheksiz dewr qilip turidighan boghumliri waqitlarséri sozulmaqta.

5

Beziler tughulghan künini xatirilesh hayatni qedirleshtin dérek béridu, déyishidu.
Men deymen: hayatni qedirlesh peqetla shumu!
Hayat bir yéqilghu, sen uning yoruqida dunyani körisen, rohingni yuyisen.

1999- yil 11 - Mart
Alduqadir Jalalidin Maqaliridin

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]


Forum timezone: GMT+6
VF Version: 3.00b, ConfDB:
Before posting please read our privacy policy.
VoyForums(tm) is a Free Service from Voyager Info-Systems.
Copyright © 1998-2019 Voyager Info-Systems. All Rights Reserved.