| Subject: Viet sau "vai y lang bang" cua anh D. T.G |
Author:
ndmt
|
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
Date Posted: 21:57:32 02/23/03 Sun
In reply to:
Dinh Truong Giang
's message, "(*)Lang bang sau khi doc bai " Vai y kien...cua ban ndmt"" on 09:44:24 02/11/03 Tue
Viet sau "vai y lang bang" cua anh D. T.G
- Toi viet: KTS tu NAAB ...o day toi da voi vang, co nghia la kts tu cu nhan cua NAAB. Xin cam on dinh chinh cua anh Truong Giang.
- toi viet: Meuron . Heczog , co su nham lan o dau phay , luc do hinh nhu toi da khong the nho duoc chu Heczog do phai viet nhu the nao. nhung ai cung co the biet hai nguoi nay. cam on anh T. Giang da dinh chinh.
- toi viet : KTS GSD: toi da thay nguoi ta viet trong mot ho so rat quan trong the nay: Arch EPL, GDS ( kien truc su Ecole Polytechnique de Lausanne , GSD). Do cung chi la su gioi thieu thoi, resume cung vay, va chinh anh TG cung noi rang nguoi ta muon ghi gi thi ghi..va dieu nay cung khong qua quan trong.
- Chu "tham quyen" toi dung trong bai phai duoc hieu la "nang luc" chu khong phai :quyen luc", toi khong muon noi den quyen luc khi viet bai nay. Va nhu vay no co y nghia la de cap den kha nang duoc cong nhan cua ai do trong mot linh vuc nao do. chang han toi noi : "GS Nguyen Van A la nguoi co tham quyen ve Mac-xit hien nay" hoac: "gia tri bai viet cua toi se khong thoat khoi su nhan xet cua nhung hoc gia tham quyen trong linh vuc dao tao"...Day la cach noi co nhieu y de cao va mang tinh cong nhan. Chu "tham quyen" nay chi co the noi den khi ai do da di sau vao mot lanh vuc, dieu nay thong thuong khi ban tham gia vao mot lop sau dai hoc. va voi y nghia cua chu "tham quyen" nay toi nghi ngay ca Master cung chua chac da co the duoc goi la co tham quyen. bai viet truoc cua toi muon nhan manh den tinh he thong va di nhien la cap tien cua Hoa Ky. Chung ta co the nghi ngho dieu nay chang?
- Toi viet chu "concept of design" chu khong phai "design concept". Co su phan biet giua hai cach dung nay va chu "concept of design" toi de cap khong co nghia la khai niem hay dinh nghia ve thiet ke...toi muon noi den tu duy thiet ke nao do ma ban nen (can) phai sang tao khi ban hoc cao hoc (kien truc). Neu khong co cai "concept of design" nay, nguoi ta khong the noi den su tac dong qua lai, su thuc day va su phan anh...doi voi xa hoi. "Concept of design" khong phai la mot idea bat chot, no phai la ket qua cua su tuong tac giua van de thiet ke va su phat trien cua nhu cau (ca nhan va xa hoi). Dieu nay thuc ra da manh nha tu khi hoc dai hoc nhung no se tro nen sau sac va thuc tien hon trong mot chuong trinh cao hoc. Khi anh TG viet rang: "... cai buoc tiep tuc, la phat trien design concept do thanh cong trinh that" toi nghi anh da nham lan giua cai "concept of design" toi muon noi va cai goi la "idea" ma voi anh co le la "design concept". Toi khong muon noi ve idea.
- Khi noi den GSD can phan biet o day la Cao Hoc Thiet Ke chu khong phai Cao Hoc Kien Truc nhu trong chu GSAP- Graduate School of Architecture, Planning and Preservation - Columbia University.
- Van de thuc te va truong hoc toi nghi rang nhung ai da tung kinh nghiem se thay ro hon toi. Nhung toi nghi rang nhiem vu va muc tieu cua mot nen dao tao tien tien la keo gan thuc te va nha truong lai voi nhau hon. vi vay toi co de cap den viec GSD moi nhung KTS thuc tien, cu the la nhung nguoi da doat Priztker, den giang day. Mot trong nhung nguoi do la Tadao Ando ma chac chung ta ai cung biet, ong chang co bang cap gi ca. Neu cac ban da tung doc qua nhung gi tren website cua GSD ban se biet tai sao toi lai ca ngoi khi de cap den no... Dung la cac truong Hoa Ky thuong moi nhung nguoi noi tieng den giang nhung phan lon nhung nguoi ho moi la nhung Giao su cua Nha Truong hon la nhung Giao su cua Thuc Te. Trong khi GSD co mot quan diem khac, do khong phai la mot noi nang tinh han lam...De lam ro dieu nay, toi dua ra hai cau hoi sau:
1. Ton chi cua GSD la gi?
2. Chu DESIGN, ma cu the nam trong chu Graduate School of Design, la ly thuyet hay thuc hanh?
- Anh T.G da phan biet hai chu "ly thuyet" va "thuc hanh". Toi thi lai phan biet hai chu "nha truong" va "thuc te". Va trong moi chu cua toi deu chua dung hai chu cua anh T.G.
- Khi anh TG nhac di nhac lai rang: "...Kien truc la 1 nganh nghe thuat va khoa hoc" thi anh cung chi ket vao nguyen ly dong nhat cho du la dong nhat kt voi nghe thuat +khoa hoc +..Kien truc co mot su xac lap rieng biet cua no. va luc do kien truc la kien truc. vay thoi . Truoc do toi cung da de dat de noi rang : "kien truc co nhung khia canh ma neu chua tham nhap thi chung ta khong nen phan xet mot dieu gi ca".
- Cai y thuc phan biet chia lia ly thuyet voi thuc hanh cung voi y thuc dong nhat tren la hai nguyen nhan quan trong anh huong den kien truc va dao tao kien truc o VN.
- Toi khong co y dinh noi ve THUC TE, thuc te da bay ro rang ra truoc mat chung ta. lieu ban dang song nhu vay trong khi ban noi rang ban khong hieu thuc te? Tham chi toi da khong dam dua ra chu “yeu nghe” vi yeu nghe thuc su co the dong nghia voi chiu chet trong thuc te.
- Toi da "de cao" GSD voi mot tinh than khac, du su thuc toi da co may man duoc lam viec duoi su huong dan cua mot kts GSD. ong nay den Harvard vao nhung nam 70, thoi diem nhieu bien dong cua lich su kien truc...va da hoc Louis Kahn, Kenzo Tange... Ong ay chang day gi cho toi ca vi thuc su ong chang co gi de day va chang biet phai day nhu the nao, toi chi nho co lan ong noi rang ong thay may ong thay do (Tange, Kahn...) chi day nhung dieu vo van...Dung, moi loi day deu se chi la "vo van" va nhu vay co nghia la nha truong cung chi la cai gi do "vo van". Cung tai day toi da tu hoi: Nhung tai sao nguoi ta da phai hoc o nha truong?
- Thuc ra doi voi toi chang co con duong nao ca, va neu co ai tu xac dinh cho minh mot con duong nao do thi su ket thuc tren do chang qua chi la mot cai chet ma thoi. Khong le trong chung ta lai co ai do nghi rang minh da "hoc het"? Toi khong noi la "hoc het", toi chi noi la di het neu nhu minh chap nhan trong mot gioi han nao do la co "con duong". Va do la ly do tai sao toi lai viet rang Con Duong Hoc Kien Truc. tat ca khong nam ngoai y dinh nhan manh tinh he thong cua dao tao ( kien truc) tai Hoa Ky. Con Duong Hoc Kien Truc o day la con duong hoc kien truc o nha truong, va vi o nha truong co BArch va MArch, nen hoan thanh 2 cai nay thi co the xem nhu ban da di het Con Duong Hoc Kien Truc (o nha truong). Do cung la cai quang thoi gian 4+2 hay 5+1 ma anh TG noi. Co don gian vay thoi.
- Anh TG viet rang: "O My hay toi nghi o dau cung vay, bao 1 nguoi co bang master phai co design concept hay thiet ke khac hon, hay hon "kts thuong" hay sinh vien (toi khong co viet nhu vay) va anh cho rang do: "la 1 so sanh rat han hep trong cach suy nghi". Toi khong viet cau do nen toi khong co "suy nghi han hep" do. nhung toi cung xin noi cho anh biet rang chinh cai ao tuong ve "y tuong" ( idea) "ta`i hoa", "thien phu" ma anh de cap sau do lai dang la cai khien cho KT VN roi vao nhung cuoc tranh luan tieu dieu hien nay, va cung chinh vi nhung ao tuong do nen moi co hien tuong SV xem thay co chang ra gi, vi la "y tuong" ma, "y tuong" thi chac gi thay da hon tro...roi thi "SV nam 5 chac gi hon SV nam 3..." cach de cap do dau phai de co the noi ve dao tao. Khong le lai co mot nen dao tao di nguoc?
- Toi chi noi rang mot M.Arch can phai co mot concept of design ( theo nghia cua toi) khac hon mot B.Arch. neu khong nhu vay thi hoc Master de lam gi? (de lam an u?)toi chi noi nhu vay thoi chu toi dau co tre con de di noi rang toi can phai hoc cao hoc de tro thanh KTS "cao" hon nguoi khac nhu la anh da xoay chuyen. Day chi la y cua anh TG ma thoi.
- Toi viet: "Con-Nguoi-Kien-Truc" lieu co "mong lung" hon khi anh viet : "...noi ve nghe thuat thi y tuong hay, y tuong doc dao, khong theo trinh tu kinh nghiem hay gia tre, bang cap cao thap, 1 sinh vien nam 3 co the co nhieu y hay hon sinh vien nam 5 chang han, hay 1 nguoi moi ra truong co the co y tuong ve cong trinh ho tham gia lam hay hon cac kts kinh nghiem nhieu nam", nhu vay cai design concept la cai gan voi "ta`i hoa", "thien phu" hon la kinh nghiem (design concept manh thuong cung bat nguon tu kinh nghiem hoc va lam viec nhung 0 nhat thiet phai nhu vay ) nghe thuat thuong dinh dang nen cai nguoi ta goi la thien phu ...". Anh co chac rang anh co the phu nhan su "mong lung" do trong kt? . Neu anh biet nhieu chac han anh cung biet rang ngay ca mot khoa hoc chinh xac nhu Toan hoc hay hien nhien nhu Vat ly cung da phat trien di den mot gioi han vo cung "mong lung".
- Nhac lai mot cau cua anh: "bao Hoa ky la noi canh tranh khoc liet, dieu do dung, va cung boi vay, ho rat thuc dung, nghia la ban lam duoc viec, thi ban se duoc trong dung, noi 1 cach don gian nhat la vay". Chu "thuc dung" do phai thay bang chu "thuc te" moi dung. Chu "thuc dung" hay de cho nguoi VN chung ta . GS Paul Mus tai Yale University, nguoi da tung song 60 nam o Dong duong, nghien cuu rat nhieu ve VN da nhan rang nguoi VN "thuc dung" hon tat ca, hon ca nhung vi to khai sinh ra chu nghia thuc dung cua xu Hoa Ky nhu Charles Peirce va William James. Dung vay, nguoi VN hien nay rat thuc dung. Toi nhan thay dieu do ngay trong ban than minh.
MUC DICH CUA BAI VIET TRUOC CUA TOI LA GI?
Bai viet truoc cua toi xuat phat tu mot y kien ve van de dao tao nen va no cung de cap den dao tao. Trong van de dao tao lieu chung ta co nen dua ra nhung chu nhu "tai hoa" hay "thien phu"? lieu rang bao nhieu "tai hoa" va "thien phu" thi co the tao nen mot nen kt? Van de cua dao tao la trang bi mot nen tang, va doi voi kt do la lam sao de tat ca moi kts deu co the lam kt mot cach tot hon. (neu nhu kt chung ta da tot thi han khong co nhung tranh luan ngo ngan nhu the nay). Va chung ta dung ao tuong rang ban than minh se la nen mot dieu gi do lon lao.
Muon tim ra can nguyen cua mot van de thi can truy tim ve diem xuat phat va cung phai tim xem muc tieu la gi, co nghia la phai di cung luc hai chieu nguoc nhau. Neu chung ta cung cong nhan rang Harvard la mot truong noi tieng thi viec toi de cap den no cung nam tren buoc di nguoc chieu kia.
Toi viet la de chi ra tinh he thong cua qua trinh dao tao kien truc, cu the toi dua ra la o Hoa Ky, trong do su chuyen tiep tu cu nhan len cao hoc la mot dac trung cua cai goi la Dai hoc tong hop (University) chu khong chi rieng gi kien truc va mot dieu quan trong la toi hoan toan khong coi trong van de bang cap nhung toi cung khong di ung voi no. Bang cap la bang cap, nang luc la nang luc. Mot cai ben ngoai minh va mot cai ben trong minh. Nhung du sao thi mot he thong dao tao nhu Hoa Ky cung co the bao dam cho khoang cach giua cai goi la nang luc va bang cap se khong di qua xa...
Cuoi cung toi tu hoi rang nhung gi anh TG viet co cung cap them cho toi thong tin gi? Hay anh chi dung mot khoang "thoi gian han hep" cua minh chi de chi trich toi. Tu mot vi tri nhu anh, dieu do co can thiet khong va nhat la khi dieu do duong nhu la huong ve phia toi, mot ke van dang lang thang o VN. Du sao toi cung toi cam thay su lang bang cua anh TG hoi khac khe (vi du toi viet Meuron . Heczog va anh lai muon la Herzog va de Meuron) va su khac khe do cang lon hon khi anh dang o vi tri ma chung toi khong co duoc, anh dang dung o My va di nhien nhu vay anh co the biet nhieu hon chung toi. Thuc su toi khong hieu voi tu mot vi tri nhu anh TG lai hoi toi rang : "khong biet ban co biet ai, hay ban than da hoc o truong GSD" hoac "co may nguoi ban nghi hay biet la tung duoc dao tao o GSD?". Anh biet toi chi la khoa 96, nhu vay anh hoi : "hay ban than da hoc o truong GSD" dong nghia voi mot su dieu cot. Anh biet chac rang anh biet nhieu hon toi, vay anh hoi nhu vay la dung y gi ? roi sau do anh lai noi rang: "...theo y toi, toi khong tin la ai do co the day ban thanh 1 nha thiet ke loi lac ca, co chang la khoi goi cho ban anh sang 1 con duong, con hoan toan la o kha nang cua ban...".
Doc xong toi co cam giac bai viet noi voi chung toi nhu la nhung nguoi khong biet gi ve KT.
Nhung gi toi viet la co tham khao va suy nghi. Chang han khi toi viet ve GSD, it nhat toi da tham khao cuon Register 130 trang mang day du thong tin cua GSD bao gom ca chuong trinh hoc va ban giang vien. Khi toi noi ve nhung dac trung cua GSD toi cung nghien ngam cuon Investigations in Architecture do Eisenman Studios tai GSD an hanh, mot tap tai lieu duoc tap hop tu GSD do Henry.N.Cobb (chair of GSD 1985 va la dong sang lap voi I.M.Pei)gioi thieu . Khi toi noi ve kts GSD it ra toi cung da lam viec voi tu cach la mot dong nghiep, nguoi thay va la mot nguoi ban voi mot kts GSD (toi van dung tu nay). Khi toi noi den nhan manh y nghia cua ly thuyet + thuc hanh it ra toi cung da nghien ngam cuon S,M,L,XL day hon 1300 trang cua R. Koolhaas ( Koolhaas la Practice Professor tai GSD) tu khi con hoc nam thu 4 den nay. va lai toi cung la mot nguoi lam kien truc, khong le toi khong hieu the nao la ly thuyet, thuc hanh, thuc tien va the nao la thuc te, ma cu the la thuc te cua VN? Le ra dieu nay khong nen noi noi ra o day vi no chang co y nghia gi ca va that khong co dieu gi hai huoc cho bang viec di noi rang minh da doc cai nay, lam cai kia, gap nguoi nay, ke kia…Dieu quan trong va can thiet nhat do la thai do doi thoai.
Toi tu hoi rang anh da doi thoai voi tinh than nao? Va anh thuc su nghi rang anh co the dung mot it “ thoi gian han hep” de doi thoai voi chung toi sao?
Toi chang co bang cap gi ca, ke ca bang dai hoc, nhung toi khong phan ung voi bang cap va toi nghi rang du sao neu duoc hoc hanh dang hoang thi cung tot hon. Ngay ca Beethoven khi da la mot nhac si noi tieng ong van thuong hoi han rang luc tre da khong hoc nhac ly den noi den chon.
Co the toi da "ca ngoi" Harvard, va neu duoc toi cung co the ca ngoi cac ban, nhung viec gi toi phai "tu hao" ve GSD, va toi chang viec gi de tu hao ve mot cai gi do nam ben ngoai minh, nhu la truong lop, bang cap nay no...va hon nua toi thay cung chang co gi de ma "tu hao ca" khi toi da xem rang tat ca tu the va tha the sang tao deu co tinh chat binh dang.
Toi ket thuc nhung thong tin minh dua ra bang loi noi dau trich dich tu cuon Investigations in Architecture (Eisenman Studio at GSD): (toi co gang dich lai tu tieng, Anh, co le khong duoc troi chay cho lam nhung se dam bao noi dung cua no)
Truong dao tao kien truc voi tu cach la mot truong chuyen nghiep, dat nen tang tren mot truong Dai Hoc Tong Hop, cung mot luc bi thu thach boi hai nhiem vu duong nhu khong the hoa giai. Mot mat nha truong doi hoi phai phuc vu cho nghe nghiep bang cach dao tao cac kien truc su cho thuc hanh trong thuc te, mat khac nha truong con co chuc nang dinh huong va dan dat cho nghe nghiep do bang cach khong ngung nang cao kien thuc trong chuyen mon, tuc la hoat dong phe binh chan thuc doi voi thuc tien va, thuong xuyen phai co y thuc thoat ra va vuot len ( pha vo) mot tu tuong (mot he thong niem tin ) nao do duoc xem la doc ton trong nghe nghiep. Day manh cung luc hai nhiem vu duong nhu nguoc chieu na,y ma khong phai loai tru mot trong hai, la nhiem vu dang thach thuc doi voi cac truong chuyen nghiep.
Studio thiet ke trong chi la phuong tien dao tao trong thiet ke ma con cho su nuoi duong va san sinh tri tue. Co the kien truc ban than no la mot phuong tien khong chi cho su thiet lap va sang tao cac hoc thuyet (doctrine) ma con la mot moi truong thu thach va san loc chung (cac hoc thuyet ay) thong qua mot phe phan tich cuc. Hai tieu chi ay phai duoc xem nhu la ton chi cua mot xuong thiet ke, thong qua su ket hop thuyet phuc cua nguoi thuyet trinh, cac nhom thao luan va cac bai tap cua ca nhan cac sinh vien. Dieu nay tao nen kha nang thuyet phuc cho moi cap buc cua tien trinh ren luyen. Do la mot qua trinh tich luy tu nam nay sang nam khac voi cac studio doi hoi ngay cac cao hon.
Mot studio doi hoi khong chi phat trien ly thuyet thong qua thao luan ma con phai duoc thu nghiem no qua cac thuc hanh thiet ke. Co nhu vay thi toan bo moi duoc thau hieu nhu mot tien trinh no luc ren luyen va chac chan rang su nghien cuu trong kien truc se tao ra mot kha nang hop nhat giua thuyet trinh (ly thuyet) va thiet ke ( thuc hanh)
Nhu vay o day ( GSD) kien truc duoc nhan thuc nhu mot doi tuong cua tu tuong, mot kieu tham tra, mot thach thuc co tinh suy doan cau tri tue nham thuyet phuc cho su ton tai cua no cung voi nhan thuc kien truc nhu mot mot doi tuong tao tac xac dinh, duoc tao ra boi su tuong tac co tinh khoi mo sau sac va khong the uoc dinh cua dong thoi la thi giac, tam tri va ban tay.
Henry.N. Cobb
Toi xin noi them mot chi tiet cuoi cung, rang Archicad ( moi nguoi noi rang do la mot nguoi kha xuat sac cua DHKTHN) da viet rieng cho toi rang anh ta chi lay cai co thi hong cao hoc de noi ra mot vai dieu. Co le toi cung chi vay thoi, chi lay cai co tu Archicad de cung cap mot vai thong tin tu toi da tim hieu, va co le no khong qua vo ich.
Toi da tao ra mot xung dot ma toi khong muon. co the no xuat phat tu tinh than thuc dung trong toi va nhu vay toi nhan ve minh tat ca cac sai lam va xin rut lui khoi Dien Dan
ndmt
[
Next Thread |
Previous Thread |
Next Message |
Previous Message
]
| |
Feedback: 