VoyForums
[ Show ]
Support VoyForums
[ Shrink ]
VoyForums Announcement: Programming and providing support for this service has been a labor of love since 1997. We are one of the few services online who values our users' privacy, and have never sold your information. We have even fought hard to defend your privacy in legal cases; however, we've done it with almost no financial support -- paying out of pocket to continue providing the service. Due to the issues imposed on us by advertisers, we also stopped hosting most ads on the forums many years ago. We hope you appreciate our efforts.

Show your support by donating any amount. (Note: We are still technically a for-profit company, so your contribution is not tax-deductible.) PayPal Acct: Feedback:

Donate to VoyForums (PayPal):

[ Login ] [ Contact Forum Admin ] [ Main index ] [ Post a new message ] [ Search | Check update time | Archives: 1, 2, [3], 4, 5, 6 ]

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]

Date Posted: 09:05:11 08/08/02 Thu
Author: Krot
Subject: Re: Ñòàðèíè
In reply to: Ìàêñèì 's message, "Ñòàðèíè" on 05:39:47 08/08/02 Thu

ß çáèðàâñÿ íàïèñàòè ìàëåíüêó ñòàòòþ ó ì³ñöåâó ãàçåòêó ³ íàêèäàâ òðîõè, êîðèñòóþ÷èñü äåÿêèìè óðèâêàìè ç Äìèòðèºâîé ³ íå ò³ëüê³. Âïåâíåí, ùî Âè âñå öå çíàºòå, àëå âñåæ, âèÿâëÿþòüñÿ ïåâí³ ðîçõîäæåííÿ ç "íîâãîðîäñüêîþ êîëîí³çàö³ºþ".

++Ñàìå ÷åðåç Íîâãîðîäùèíó âîíà ïðîòÿãóº çâ’ÿçîê Ìåçåí³ ç Ðóñüþ òà çàõ³äíèìè ñëîâ’ÿíàìè. Ñ.227-230.++

Ö³êàâî. Àëå íà öå º äåÿê³ äîñë³äæåííÿ Áåðíøòàì 1983. Íèæ÷å.

Äî ðå÷³ ÷è º â Âàø³õ ïëàíàõ â³äñêàíóâàòè Äìèòðèºâó â Íåò?

ß áà÷ó Âè íå ï³äòðèìóºòå òåî𳿠äàâíüîãî çàñåëåííÿ Ïîìîð'ÿ óêðà¿íöÿìè áåçïîñåðåäíüî. ß òåæ ñóìí³âàþñü, ³ íå çíàþ ÷è çàëèøèòè öå. Ïîäèâèòåñü áóäü ëàñêà:



"Êîðîòêî ïðî âåëèêîðóñüêó “áèëèííó ñïàäùèíó”.

Êîëè éäåòüñÿ ïðî Êè¿âñüêó ñïàäùèíó, ò³ëüê³ ë³íèâèé ðîñ³ÿíèí íå çãàäຠáèëèííîãî åïîñó…

Íàñê³ëüê³ æ â³í íàñïðàâä³ äîêàçóº ñïàäùèíó ³ “âåëèêå ïåðåñåëåííÿ”?

Çðàçó òðåáà ñêàçàòè ùî îñíîâíà ÷àñòèíà äàâíüîãî ðóñüêîãî áèëèííîãî åïîñó, ùî ñêëàäàâñÿ â Óêðà¿í³, çáåð³ãëàñÿ ò³ëüê³ â Íîâãîðîäñüêîìó ðåã³îí³ – Ïîìîð’¿.

Àëå âèãàäàíèé ÷àñ «ïåðåñåëåííÿ» (ïî÷àòîê 13-îãî ñòîë³òòÿ) àæ í³ÿê íå â³äïîâ³äຠñïðàâæíüîìó ñòàíîâèùó áèëèí.
«ê XIV— XV ââ. áûëèí íå áûëî íà âñåé òåððèòîðèè Ðóñè, êðîìå Íîâãîðîäñêîé çåìëè» (1)
Òàêèì ÷èíîì ïåð³îä ³ñíóâàííÿ ¿õ â Çàë³ññ³ áóäå íàðàõîâóâàòè ë³÷åí³ ðîêè. :)

«ñîïîñòàâëåíèå áûëèííîãî àðåàëà ñ ïîêàçàíèÿìè ïèñüìåííûõ èñòî÷íèêîâ, àíòðîïîëîãè÷åñêèõ, ýòíîãðàôè÷åñêèõ è äèàëåêòîëîãè÷åñêèõ äàííûõ ïîçâîëÿåò óòâåðæäàòü, ÷òî ðàñïðîñòðàíåíèå áûëèí íà ðóññêîì Ñåâåðå ìîæíî ñâÿçûâàòü òîëüêî ñ íîâãîðîäñêèìè ïåðåñåëåíöàìè.  îáëàñòÿõ, çàñåëåííûõ èç Ðîñòîâî-Ñóçäàëüñêîé çåìëè, áûëèííàÿ òðàäèöèÿ îòñóòñòâóåò... ÷òî... â ñâîþ î÷åðåäü ïîçâîëÿåò ñäåëàòü âûâîä, ÷òî íàñåëåíèþ Ðîñòîâî-Ñóçäàëüñêîé çåìëè, âî âñÿêîì ñëó÷àå êî âðåìåíè óñèëåííîãî ïåðåñåëåíèÿ îòòóäà (XIV— XV ââ.), áûëåâîé ýïîñ íå áûë èçâåñòåí». (2)

Ö³ âèñíîâêè ï³äòâåðæóþòüñÿ ôàêòàìè, àæ äî âèêîðèòóâàííÿ áèëèí â Ïîìîð’¿ ñüîãîäí³. Íàïðèêëàä:
«áûëèíû ïîþò íà Òåðñêîì áåðåãó âåçäå, êðîìå ñ. Ïîíîÿ. Ýòî ìíå ïîêàçàëîñü çàãàäî÷íûì, íî ïîòîì äåëî ñëó÷àéíî ðàçúÿñíèëîñü... êðåñòüÿíèí ìíå ñîîáùèë, ÷òî ïðåäêè ðóññêîãî íàñåëåíèÿ Ïîíîÿ ïåðåñåëèëèñü èç «Ìîñêâû», òî åñòü èç öåíòðàëüíîé Ðîññèè. Ìîñêîâñêèå âûõîäöû... äàæå íå íàó÷èëèñü ñòàðèíàì» (3)

Àëå, ÿê âèÿâëÿºòüñÿ, íå çíàõîäèòü äîñòàíüîãî ï³äòâåðæåííÿ é òåçà ïðî íîâîãîðîäö³â ÿê íîñ³¿â äàâí³õ Ðóñüêèõ áèëèí(òî÷í³øå ¿õ ³íòåðïðåòàö³¿), ÿê³ áóëè ñêîð³øå çàíåñåíè ó Ïîìîð’ÿ áåçïîñåðåäíüî êîëîíèñòàìè ðóñàìè-óêðà¿íöÿìè, êîëè ï³çíÿ (íîâãîðîäñüêà) êîëîí³çàö³ÿ çíàëà ò³ëüê³ âëàñí³ ï³çí³ áèëèíè (ÿê Âàñ³ë³é Áóñëàºâ, Ñàäêî).

«Îòâîäÿ Íîâãîðîäó áåçóñëîâíî çíà÷èòåëüíîå ìåñòî, ìû òåì íå ìåíåå óòâåðæäàåì, ÷òî íà÷àëüíûé ýòàï â îñâîåíèè Ñåâåðà — X—XI ââ... ìîæíî óâåðåííî íàçûâàòü è îáùåðóññêèì, ïîñêîëüêó â íåì â êà÷åñòâå ñàìîñòîÿòåëüíûõ êîìïîíåíòîâ ïðèíèìàëè ó÷àñòèå æèòåëè Þæíîé Ðóñè». (4)

²ñíóþòü äîêàçè òîãî, ùî êîëîí³çàö³ÿ Ïîìîð’ÿ, äå ìåøêàëè ô³íñüê³ ïëåìåíà, éøëà ç Óêðà¿íè-Ðóñ³, ÷åðåç Ëàäîãó, à íå ç Íîâãîðîäà ÿêèé ïîñòàâ ò³ëüê³ â ñåðåäèí³ 10 ñòîë³òòÿ. (5)

Íàéá³ëüø äàâí³ ñåëåííÿ Ïîìîð’ÿ «îòìå÷àþò ïóòè íå ñòîëüêî íîâãîðîäñêîãî, ñêîëüêî ëàäîæñêîãî (óêðà¿íñüêîãî) îñâîåíèÿ Ñåâåðà». (6)

Ìîæíà ïðèéòè äî âèâîäó Ðóñüêà êóëüòóðà (â ò.÷. áèëèíè) ïðèéøëè íà ϳâí³÷ (ÿê ïðèêëàä Ïîìîð’ÿ) ñàìå ç Êèºâà, à íå Íîâãîðîäà.

«ëèíèÿ... ñâÿçåé êóëüòóðû ðóññêèõ Ìåçåíè (÷àñòèíà Ïîìîð’ÿ) îòêëîíÿåòñÿ ê þãó, â Ïîäíåïðîâüå» (7) Ìèñòåöüòâî ïîìîð³â íàãàäóº óêðà¿íñüêå. (8)

Íàïðèêëàä â³äîìî çâ³äêè ïîòðàïèëà íà íèí³øíþ ϳâí³÷ Ðîñ³¿ àð³éñüêà ñâàñòèêà:

«ñ þæíîðóññêèìè îáëàñòÿìè ñâÿçàíû ñâàñòè÷åñêèå ýëåìåíòû îðíàìåíòà, äîæèâøèå äî íàøèõ äíåé â èçäåëèÿõ ïðèêëàäíîãî èñêóññòâà Ìåçåíè — âÿçàíûõ âàðåæêàõ, íîñêàõ, òêàíûõ ïîÿñàõ è ò. ï.» (9)

Àíàëîã³÷íî óêðà¿íñüêî¿ àð³éñüêî¿ ñâàñòèö³ ç Óêðà¿íè ïîòðàïèëè â Ïîìîð’ÿ é áèëèíè. Ùî ï³äòâåðæóº ïî÷àòêîâó êîëîí³çàö³þ Ïîìîð’ÿ íå íîâãîðîäöÿìè, à óêðà¿íöÿìè.

ßê áà÷èìî íàóêîâ³ äîñë³äæåííÿ íàâ³òü íå ïðèïóñêàþòü í³ÿêîãî “âåëèêîãî ïåðåñåëåííÿ” ðóñ³â, òèì á³ëüøå â Çàë³ññÿ, ³ òèì á³ëüøå ïîâ’ÿçàíå ç áèëèíàìè.

×îìó íå çáåð³ãëèñÿ áèëèíè â Óêðà¿í³? Öüîìó º áàãàòî ïîÿñíåíü. Ì³æ ³íøèì íå âèíèêຠçàïèòàíü, ÷îìó âîíè íå çáåðåãëèñÿ â Çàë³ññ³ – ðóñüê³é êîëîí³¿, òîä³ ùå ñëàáî ñëîâ’ÿíèçîâàí³é çåìë³ ùî ëåæèòü íà ãðàíèö³ ñëîâ’ÿíñüêîãî ³ ô³íî-óãîðñüêîãî ìèð³â. Àëå âñåæ ÷îìó íå çàëèøèëèñü íà ñâ áàòüê³âùèí³?

Íàïðèêëàä òàêå ïîÿñíåííÿ:

«...Çàíåñåííûé ýïîñ ëåã÷å îáúåêòèâèðóåòñÿ, ïðèíèìàåòñÿ êàê ïîýòè÷åñêîå äàííîå... ÷åì ýïîñ, íå îòðûâàþùèéñÿ îò ïî÷âû è ïèòàþùèéñÿ æèâûìè îòãîëîñêàìè èñòîðè÷åñêèõ ñîáûòèé, âïåðâûå âûçâàâøèõ åãî ê æèçíè» (10)

Ïîò³ì öå íå çíà÷èòü ùî íå çáåð³ãëîñÿ í³÷îãî, º áàãàòî ï³äòâåðæåíü ñïîêîíâ³÷íîñò³ óêðà¿íñüêîãî íàðîäó íà çåìëÿõ Óêðà¿íè-Ðóñ³, ÿê³ íàâ³òü íå ïîòðåáóþòü íàòÿê³â íà ñïàäùèíó òà ¿¿ äîêàç³â. Öå ï³äòâåðæóþòü ÷èìàë³ äîñë³äæåííÿ.

«Óêðàèíñêèå êîëÿäêè, íàðîäíûå ïåñíè, îòíîñèòåëüíî õîðîøî ñîõðàíÿþùèå îñîáåííîñòè äðåâíåðóññêîãî ýïè÷åñêîãî ñòèëÿ Êèåâñêîé ýïîõè... ñâèäåòåëüñòâóþò î òîì, ÷òî âî ìíîãîì áëèçêèå èì ïî ñâîåé ïîýòèêå äðåâíåðóññêèå áûëèíû ñîçäàâàëèñü â òîé æå íàðîäíîé ñðåäå». (11)

²ñíóº é ³íøà ïðè÷èíà çáåðåæåííÿ åïîñó ñàìå íà òåðåíàõ ñó÷àñíî¿ Ðîñ³¿:

«…Ýïîñ ïîëó÷àåò íàèâûñøåå ðàçâèòèå â ýòíè÷åñêèõ îêðàèíàõ. Âñå áûëèííûå î÷àãè íàõîäÿòñÿ â ðàéîíàõ, ïðåäñòàâëÿþùèõ, êàê ïðàâèëî, îäíîâðåìåííî åñòåñòâåííóþ ãðàíèöó…». (12)

Òàêîæ º äàí³ ïðî ïåâíå ïåðåñåëåííÿ ëþäåé ç ϳâíî÷³ íà ϳâäåíü, òàêîæ é â Çàë³ññÿ. (13)
Îòæå ÿê áà÷èìî òåîð³ÿ «âåëèêîãî ïåðåñåëåííÿ», òà «ñïóñò³ííÿ Óêðà¿íè» íà îñíîâ³ ïîñèëàííÿ íà «âåëèêîðóñüêèé áèëèííèé åïîñ» í³ÿêèõ íàóêîâèõ ï³äòàâ íå ì຅ Òèì á³ëüøå êîëè ÷àñîì òîãî «ïåðåñåëåííÿ» íàçèâàþòü ïî÷àòîê 13-îãî ñòîë³òòÿ.


1. Äìèòðèåâà Ñ. È. Ãåîãðàôè÷åñêîå ðàñïðîñòðàíåíèå ðóññêèõ áûëèí ïî ìàòåðèàëàì êîíöà XIX — íà÷àëà XX â— Ì., 1975, ñ. 93

2. Òàì æå ñ. 41.

3. Òàì æå ñ. 49

4. Áåðíøòàì Ò. À. Ðóññêàÿ íàðîäíàÿ êóëüòóðà Ïîìîðüÿ â XIX — íà÷àëå XX â. -- Ë., 1983, ñ. 6.

5. ßíèí Â. Ë., Êîë÷èí Á. À. Èòîãè è ïåðñïåêòèâû íîâãîðîäñêîé àðõåîëîãèè.—  êí.: Àðõåîëîãè÷åñêîå èçó÷åíèå Íîâãîðîäà.— Ì., 1978, ñ. 5— 56.

6. Áåðíøòàì Ò. À. Ðóññêàÿ íàðîäíàÿ êóëüòóðà Ïîìîðüÿ â XIX — íà÷àëå XX â.

7. Äìèòðèåâà Ñ. È. «Ôîëüêëîð è íàðîäíîå èñêóññòâî ðóññêèõ Åâðîïåéñêîãî Ñåâåðà» (1988), ñ. 228

8. Òàì æå ñ. 229

9. Òàì æå ñ. 230

10. Âåñåëîâñêèé À. Í. Ðóññêèé ýïîñ è íîâûå åãî èññëåäîâàòåëè — Õàëàíñêèé è Äàìáåðã. — «Âåñòíèê Åâðîïû», 1888, èþëü, ñ. 153.

11. Ïëèñåöêèé Ì. Ì. Ãåðîèêî-ýïè÷åñêèé ñòèëü â âîñòî÷íîñëàâÿíñêèõ êîëÿäêàõ.—  êí.: Îáðÿäû è îáðÿäîâûé ôîëüêëîð. Ì., 1982, ñ. 206; Ãàöàê Â. Ì. Ýïîñ è ãåðîè÷åñêèå êîëÿäêè.—  êí.: Ñïåöèôèêà ôîëüêëîðíûõ æàíðîâ. Ì., 1973, ñ. 7—51.

12. «Ðóññêàÿ íàðîäíàÿ êóëüòóðà Ïîìîðüÿ â XIX — íà÷àëå XX â.» (Ë., 1983); ñ. 206, 207

13. Äìèòðèåâà Ñ. È. Ãåîãðàôè÷åñêîå ðàñïðîñòðàíåíèå ðóññêèõ áûëèí ïî ìàòåðèàëàì êîíöà XIX — íà÷àëà XX â."

[ Next Thread | Previous Thread | Next Message | Previous Message ]

Replies:

[ Contact Forum Admin ]

Forum timezone: GMT-8
VF Version: 3.00b, ConfDB:
Before posting please read our privacy policy.
VoyForums(tm) is a Free Service from Voyager Info-Systems.
Copyright © 1998-2019 Voyager Info-Systems. All Rights Reserved.